Στο τραπέζι νέο «κούρεμα» της επιστρεπτέας προκαταβολής

Ποια είναι τα σενάρια που επεξεργάζεται το κυβερνητικό επιτελείο, καθώς η επέλαση της Όμικρον αναγκάζει σε αναθεώρηση στάσης

Την ομπρέλα των μέτρων στήριξης για επιχειρήσεις, εργαζόμενους και επαγγελματίες που στροβιλίζονται στη δίνη της μετάλλαξης Όμικρον ετοιμάζεται να ανοίξει η κυβέρνηση. Η κυβερνητική ατζέντα περιλαμβάνει την επέκταση του μέτρου των αναστολών και σε άλλες κατηγορίες καταστημάτων της εστίασης πέραν εκείνων που διαθέτουν μουσική και για τα οποία τρέχουν ήδη οι αναστολές συμβάσεων, ενώ στο τραπέζι έχει τεθεί και το σενάριο της παράτασης του χρονοδιαγράμματος εξόφλησης των χρεών της πανδημίας σε 36 άτοκες δόσεις ή σε 72 δόσεις με επιτόκιο 2,5%.

Στο υπουργείο Οικονομικών δίνουν έμφαση στην αναπλήρωση των απωλειών στα έσοδα των επιχειρήσεων ειδικά στον κλάδο της εστίασης, ενώ αρμόδια στελέχη δεν αποκλείουν σε περίπτωση που δεν υπάρξει σύντομα αντιστροφή της καμπύλης της μετάλλαξης Όμικρον, η βεντάλια των ενισχύσεων να ανοίξει και για εμπορικές και τουριστικές επιχειρήσεις.

Τα σενάρια που έχουν πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων για την αναχαίτιση των οικονομικών επιπτώσεων σε περίπτωση που συνεχιστεί με τους ίδιους ραγδαίους ρυθμούς η εξάπλωση των μολύνσεων προβλέπουν μεταξύ άλλων:

Μεγαλύτερο «κούρεμα» της επιστρεπτέας προκαταβολής ανάλογα με την έκταση και τη διάρκεια των ζημιών επαγγελματιών και επιχειρήσεων. Με τα σημερινά δεδομένα το «κούρεμα» φθάνει το 75% καθώς το 28% των επιχειρήσεων θα επιστρέψουν το 25% της επιστρεπτέας προκαταβολής, το 39% των επιχειρήσεων θα επιστρέψουν το 33,3% και το 33% θα επιστρέψουν το 50%. Υπενθυμίζεται ότι η καταβολή της πρώτης από τις 60 μηνιαίες δόσεις για την εξόφληση των δανείων έχει μετατεθεί για τις 30 Ιουνίου του 2022 αντί τις 31 Ιανουαρίου που προβλέπονταν αρχικά. Επίσης εξετάζεται μεγαλύτερη από 15% έκπτωση επί του ποσού της επιστροφής ή και νέα παράταση πέραν της 31ης Μαρτίου του 2022 για την εφάπαξ εξόφληση της οφειλής.

Επιμήκυνση του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής των χρεών της πανδημίας από 820.000 οφειλέτες. Σημειώνεται ότι η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων για υπαγωγή στη ρύθμιση των 36 άτοκων δόσεων ή των 72 με επιτόκιο 2,5% παρατάθηκε έως τις 26 Ιανουαρίου 2022 από τις 31 Δεκεμβρίου που έληγε κανονικά. Το πιθανότερο είναι να δοθεί ανάσα πάνω από ένα μήνα ενώ οι εκπρόσωποι της αγοράς ζητούν πάγωμα των πληρωμών έως τον ερχόμενο Ιούνιο. Η ρύθμιση προβλέπει ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης 30 ευρώ για οφειλές συνολικού ύψους, συμπεριλαμβανομένων τόκων και προσαυξήσεων, έως 1.000 ευρώ ή 50 ευρώ για οφειλές συνολικού ύψους, συμπεριλαμβανομένων τόκων και προσαυξήσεων, άνω των 1.000 ευρώ. Σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής δόσης επιβάλλεται μηνιαία προσαύξηση 5%.

«Επιστράτευση» χρηματοδοτικών εργαλείων από τα κοινοτικά προγράμματα για παροχή φθηνών κεφαλαίων κίνησης με διαδικασίες εξπρές σε επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι οι επόμενες κινήσεις θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας, υπογραμμίζοντας ότι πλήρη και καθαρή εικόνα θα υπάρξει στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιανουαρίου οπότε και αφού σταθμιστούν και αξιολογηθούν τα δεδομένα θα ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις για το αν και τι είδους μέτρα θα ενεργοποιηθούν. Ωστόσο ξεκαθαρίζουν ότι σε καμία περίπτωση δεν θα πρόκειται για οριζόντιες παρεμβάσεις και οι τυχόν ενισχύσεις θα αφορούν ταμειακές ανάσες και κινήσεις τόνωσης της ρευστότητας. Στο επίκεντρο, όπως φάνηκε άλλωστε και από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, βρίσκεται ο κλάδος της εστίασης που δέχεται το ισχυρότερο πλήγμα από το νέο κύμα της πανδημίας.

Αιτήματα

Πάντως, το τελευταίο διάστημα οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών κατακλύζονται από αιτήματα φορέων της αγοράς, κυρίως από τους χώρους της διασκέδασης και της εστίασης, για νέα μέτρα στήριξης προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα χρεοκοπίας λόγω της πτώσης του τζίρου. Πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση ασκούν και τα Επιμελητήρια.

Ο βασικός κορμός των αιτημάτων περιλαμβάνει διεύρυνση της περιμέτρου των αναστολών συμβάσεων εργασίας με χορήγηση του ειδικού επιδόματος όχι μόνο σε εργαζομένους αλλά και σε επαγγελματίες, επιδότηση του ενοικίου για όσο διάστημα ισχύουν τα περιοριστικά μέτρα, αναστολή τουλάχιστον έως και τον Μάρτιο της πληρωμής φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών με ταυτόχρονη παράταση της προθεσμίας για την καταβολή της πρώτης δόσης για τα κορωνοχρέη που κανονικά εκπνέει στις 31 Ιανουαρίου.

Σε αυτή τη φάση, προτεραιότητα για το οικονομικό επιτελείο έχει η ενεργοποίηση προγραμμάτων για επαγγελματίες και μικρομεσαίους που χρηματοδοτούνται με κοινοτικούς πόρους και δεν αυξάνουν τις δημοσιονομικές πιέσεις. Επιπρόσθετα σημαντική χείρα βοηθείας, όπως εκτιμούν στελέχη του υπουργείου, δίνουν η παράταση της ισχύος του προγράμματος της επιδότησης των παγίων δαπανών με την εξαργύρωση των κρατικών κουπονιών για την εξόφληση χρεών στο Δημόσιο έως και τις 30 Ιουνίου 2022, όπως και η επέκταση του προγράμματος ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ έως τον Μάρτιο του 2022 που δίνει τη δυνατότητα συμπίεσης του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστος σε επιχειρήσεις με σημαντική μείωση τζίρου, μέσω της κάλυψης από το κράτος μέρους των ασφαλιστικών εισφορών και των αποδοχών των εργαζομένων.

 

Πηγή: in.gr

Γ. Χατζηθεοδοσίου στη Real News: Οι μικρομεσαίοι ζητούν έργα και όχι λόγια

Σχεδόν το μισό υπουργικό συμβούλιο αλλά και υψηλόβαθμα στελέχη τραπεζών και επιχειρηματικών ομίλων αναφέρθηκαν στην ανάγκη στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αυτό συνέβη στο Συνέδριο που διοργανώσαμε πριν από λίγες ημέρες στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με θέμα τις προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και αυτές οι δημόσιες τοποθετήσεις ουσιαστικά δικαιώνουν τις θέσεις που εκφράζει το Επαγγελματικό Επιμελητήριο όλα αυτά τα χρόνια. Χωρίς ενισχυμένες τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε ουσιαστική ανάκαμψη της οικονομίας μας. Αυτό είναι ξεκάθαρο.

Το θέμα όμως είναι ότι αν και το παραδέχονται όλοι, με πρώτη την κυβέρνηση, επί της ουσίας δεν έχουν γίνει ακόμα οι ενέργειες εκείνες που θα αποδείξουν ότι υπάρχει συνέπεια λόγων και πράξεων. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις περιμένουν την ουσιαστική στήριξη της πολιτείας, αγωνιώντας αν θα καταφέρουν να αντέξουν και να μη βάλουν «λουκέτο». Όταν σε πρόσφατη έρευνα του Ε.Ε.Α. προκύπτει ότι το 66% των μικρομεσαίων δεν είναι ικανοποιημένο από τα μέτρα στήριξης, αυτό σημαίνει ότι κάτι γίνεται λάθος. Δεν αμφισβητούμε τις προθέσεις, ζητάμε όμως να γίνουν πράξεις οι δεσμεύσεις. Μία πραγματική τονωτική «ένεση» για όσους έχουν πληγεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας –σύμφωνα με την ίδια έρευνα είναι το 75% των μικρομεσαίων- θα ήταν η διαγραφή μέρους των οφειλών που «γεννήθηκαν» τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Μόνον έτσι μπορεί να υπάρξει κάποια προοπτική βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, που σήμερα παλεύουν με υπέρογκα χρέη σε μία υποτονική αγορά που αναζητά τον βηματισμό της. Ένα άλλο σημαντικό σημείο, είναι η ενίσχυση της ρευστότητας. Σύμφωνα με τον κ. Χατζηνικολάου της Τράπεζας Πειραιώς, όπως είπε στο Συνέδριο, οι τράπεζες θα ενισχύσουν με δάνεια τις επιχειρήσεις εκείνες που είναι βιώσιμες. Άρα πρέπει να εργαστούμε όλοι από κοινού, προκειμένου να θωρακίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες μικρομεσαίες. Και αυτό μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους. Από την ψηφιακή τους αναβάθμιση ώστε να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικές –κάτι που προωθεί με διάφορες δράσεις το Ε.Ε.Α. και με κάλυψη του κόστους της δημιουργίας e-shop για τα μέλη του- μέχρι την ανάγκη κρατικής επιδότησης κάποιων κλάδων που επλήγησαν πολύ, όπως για παράδειγμα το λιανεμπόριο.

Παράλληλα, θα ξεκινήσει η προσπάθεια πολλών επιχειρήσεων –κυρίως από τον χώρο της εστίασης- να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που θέτει η κυβέρνηση, με την εφαρμογή ελέγχων των πιστοποιητικών εμβολιασμού. Σίγουρα δεν είναι η καλύτερη εξέλιξη για τη λειτουργία της εστίασης, θα υπάρξει κάποιο επιπλέον κόστος για τις επιχειρήσεις γιατί θα πρέπει να διαθέσουν υπάλληλο για αυτή τη διαδικασία, όμως για μένα το σημαντικότερο είναι άλλο. Αν δεν θέλουμε να μπούμε σε νέες περιπέτειες και εφαρμογή περιοριστικών μέτρων που θα απειλήσουν εκ νέου την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, τότε πρέπει να προχωρήσουν άμεσα οι εμβολιασμοί. Όσο δεν χτίζεται το τείχος ανοσίας, θα υπάρχει ο κίνδυνος νέας έξαρσης. Ήδη, σύμφωνα με τους ειδικούς, το 4ο κύμα της πανδημίας είναι εδώ. Και μπορεί να αποκρουστεί μόνο με αύξηση των εμβολιασμών. Το βέβαιο είναι ότι η επιχειρηματικότητα δεν μπορεί να αντέξει άλλο κλείσιμο της οικονομικής και παραγωγικής δραστηριότητας.

 

Πηγή: ΕΕΑ

Γ. Χατζηθεοδοσίου στο «ΠΑΡΟΝ»: «Στο χείλος της καταστροφής οι μικρομεσαίοι»

Άρθρο του Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου στην εφημερίδα «TO ΠΑΡΟΝ» (19/06/2021):

Μπορεί να βρισκόμαστε στο πρώτο στάδιο της επανεκκίνησης της ελληνικής οικονομίας, μετά τη λαίλαπα της υγειονομικής κρίσης, όμως είναι ήδη ξεκάθαρο ποιοι είναι οι αδύναμοι κρίκοι. Και αυτοί δεν είναι άλλοι από τον μικρομεσαίο επιχειρηματία και τον ελεύθερο επαγγελματία.

Η αγορά κινείται σε ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς, η κατανάλωση στο λιανεμπόριο δεν προσεγγίζει καν τις προσδοκίες, ο κόσμος παραμένει φοβισμένος και λόγω της πανδημίας αλλά και εξαιτίας των αρνητικών προβλέψεων για το μέλλον και η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα αγωνίζεται να σταθεί όρθια, σε ένα εξαιρετικά δυσμενές οικονομικό περιβάλλον.

Το μεγάλο πρόβλημα που εντοπίζουμε ως Επιμελητήριο είναι ότι –τουλάχιστον για την ώρα- οι άνθρωποι αυτοί που δίνουν μάχη για την επαγγελματική τους βιωσιμότητα, δεν έχουν την απαιτούμενη βοήθεια από την Πολιτεία. Και αν δεν στηριχθούν τώρα, αυτό το κρίσιμο διάστημα, μειώνονται οι ελπίδες για την άμεση ανάκαμψη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κατάσταση που επικρατεί στο λιανεμπόριο. Αρκετές επιχειρήσεις δεν άνοιξαν με την άρση των περιοριστικών μέτρων. Και όχι γιατί δεν ήθελαν, αλλά γιατί δεν είχαν τα απαιτούμενα κεφάλαια κίνησης. Έχουμε ζητήσει από την κυβέρνηση να εκπονηθεί ένα έκτακτο σχέδιο στήριξης των πληττόμενων επιχειρήσεων του λιανεμπορίου με ένα πρόγραμμα παρόμοιο με αυτό που εφαρμόζεται στην εστίαση και με αυτό που παρουσιάστηκε πρόσφατα για τον τουρισμό. Κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει, με αποτέλεσμα να υφίστανται ασφυκτική πίεση σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις. Η έλλειψη ρευστότητας αποτελεί αυτή την στιγμή θηλιά στο λαιμό για το σύνολο των μικρομεσαίων και όσο δεν φαίνεται λύση στον ορίζοντα, τόσο αυξάνονται οι φόβοι μας ότι η εκτίμηση μας για περίπου 200.000 «λουκέτα» από το φθινόπωρο και μετά, θα αποδειχθούν μετριοπαθείς.

Καθοριστικό ρόλο για τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκονται επιχειρήσεις και επαγγελματίες, είναι το γεγονός της συσσώρευσης οφειλών κατά το διάστημα της πανδημίας. Φόροι, ασφαλιστικές συνδρομές, ενοίκια, ανεξόφλητες προμήθειες, έχουν σχηματίσει ένα «βουνό» χρεών για τους μικρομεσαίους. Και για αυτό το τόσο σοβαρό θέμα έχουμε ζητήσει από την κυβέρνηση να βρεθεί λύση, προτείνοντας το αυτονόητο. Τη διαγραφή μέρους των οφειλών και την αποπληρωμή του υπολοίπου σε δόσεις.

Μπορεί η κυβέρνηση να έφερε ρύθμιση με εκατοντάδες δόσεις, όμως αν δεν συνδυαστεί με «κούρεμα», τότε δεν θα έχει καμία επιτυχία. Και αυτό γιατί οι υπόχρεοι δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν επειδή για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα δεν είχε έσοδα από την εργασία του. Και μάλιστα χωρίς να έχει την παραμικρή ευθύνη, καθώς οι επιχειρήσεις έκλεισαν με κρατική εντολή. Είναι απορίας άξιο πως δεν το καταλαβαίνει αυτό η κυβέρνηση. Τα κουκιά δεν βγαίνουν. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Αν όμως στηριχθούν ουσιαστικά αυτή την περίοδο όλοι όσοι οφείλουν, αυτό θα αποβεί προς όφελος της ενίσχυσης των εσόδων του δημοσίου αλλά και της απασχόλησης. Ας μας πει επιτέλους η κυβέρνηση. Τι προτιμά; Κλειστές επιχειρήσεις με τους εργαζόμενους τους να εκτινάσσουν τα ποσοστά ανεργίας ή να συνεχίσουν να λειτουργούν, βοηθώντας παράλληλα την αναπτυξιακή προσπάθεια της οικονομίας μας;

Μοναδική ελπίδα είναι η βούληση της ΕΕ καθώς το αίτημα για διαγραφή οφειλών απασχολεί και τις Βρυξέλλες. Το βέβαιο είναι ότι το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών θα συνεχίσει να δίνει τις μάχες του για τη βελτίωση του επιχειρείν και την στήριξη των μικρομεσαίων. Ήταν και παραμένει προτεραιότητα μας η πρόοδος επιχειρήσεων και επαγγελματιών, καθώς από αυτή θα εξαρτηθεί και η μελλοντική πορεία της χώρας.

 

Πηγή: ΕΕΑ

Άρθρο Γ. Χατζηθεοδοσίου στα «ΝΕΑ»: Χωρίς μέτρα στήριξης, οι μικρομεσαίοι απειλούνται με καταστροφή

Άρθρο του Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» (3/10/2020):

Με το φθινόπωρο να έχει μπει για τα καλά, καλούμαστε όλοι –κυβέρνηση, επιχειρήσεις, κοινωνία- να αντιμετωπίσουμε το δεύτερο κύμα πανδημίας. Και μαζί με την έξαρση του κορονοϊού, πρέπει να διαχειριστούμε και τις οικονομικές συνέπειες. Ενώ αρχικά φοβόμασταν για μείωση του ΑΕΠ κατά περίπου 10%, είναι ορατός ο κίνδυνος το ποσοστό να φτάσει στο 12% ή και σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα. Τι σημαίνει αυτό για την οικονομία μας; Απώλεια δισεκατομμυρίων ευρώ από την αγορά, λουκέτα σε επιχειρήσεις που μπορεί να ξεπεράσουν τις 100.000, απώλεια θέσεων εργασίας –ίσως και 300.000 με κάποιες εκτιμήσεις, κάτι που θα είναι εφιαλτικό για την ίδια την κοινωνία.

Το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών έγκαιρα είχε ζητήσει από την κυβέρνηση να ληφθούν μέτρα στήριξης για όλους όσους έχουν πληγεί οικονομικά από την πανδημία. Γιατί μέχρι σήμερα μπορεί να βλέπουμε κινήσεις –και σωστά- για τον περιορισμό της μετάδοσης του κορονοϊού, όμως δεν βλέπουμε την απαιτούμενη στήριξη προς τον κόσμο της αγοράς.

Και επειδή τα κονδύλια από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα κάνουν μήνες για να φτάσουν στην Ελλάδα, είναι αναγκαίο για αυτό το κρίσιμο διάστημα να ληφθούν πρωτοβουλίες που θα κρατήσουν όρθιες τις χιλιάδες επιχειρήσεις που σήμερα αγωνίζονται με άνισους όρους για την επιβίωσή τους. Εξάλλου, όπως δήλωσε και ο κ. Σταϊκούρας, υπάρχει και το «μαξιλαράκι» των 37 δισ ευρώ. Αν δεν στηριχθούν τώρα οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες, πότε; Γιατί αν κάποιος αυτή την εποχή αναστείλει τη λειτουργία του λόγω οικονομικών προβλημάτων, τότε είναι βέβαιο ότι δεν θα ξανανοίξει. Το ζητούμενο λοιπόν είναι να προλάβουμε τα λουκέτα μήπως και περιορίσουμε το κακό.

Το πρώτο που πρέπει να διορθώσει η κυβέρνηση, είναι το θέμα της ρευστότητας. Το πρόγραμμα επιστρεπτέας προκαταβολής πρέπει να συνεχιστεί και μάλιστα ενισχυμένο, να δημιουργηθούν νέα χρηματοδοτικά εργαλεία στα οποία θα έχουν πρόσβαση όλοι οι ενδιαφερόμενοι και κυρίως να δοθεί απευθείας στους δικαιούχους μία έκτακτη επιχορήγηση ύψους 5.000 – 10.000 ευρώ ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις άμεσες υποχρεώσεις τους. Είναι κάτι που έχει λειτουργήσει και σε άλλες χώρες της Ευρώπης και μπορεί να αποτελέσει μία σανίδα σωτηρίας για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει τους ανθρώπους που μέσω της καταβολής φόρων και εισφορών έχουν συνεισφέρει τα μέγιστα στην ενίσχυση των κρατικών ταμείων. Σημαντική παρέμβαση πρέπει να γίνει και στην επιδότηση εργασίας των υφιστάμενων θέσεων. Το τονίζω γιατί η κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα για την επιδότηση 100.000 νέων θέσεων εργασίας. Μα τι θα γίνει με όσους απασχολούνται σήμερα σε επιχειρήσεις που είναι ένα βήμα πριν κατεβάσουν ρολά; Αν ο επιχειρηματίας στηριχθεί από το κράτος με την επιδότηση του μισθολογικού ή του μη μισθολογικού κόστους και καταφέρει να μείνει ανοιχτός, τότε είναι βέβαιο ότι θα διατηρήσει και τους εργαζόμενους του. Η παρέμβαση στην αγορά εργασίας πρέπει να είναι άμεση και αποτελεσματική, ειδικά από την στιγμή που το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ δεν δείχνει μέχρι τώρα να προχωράει.

Κατά τον ίδιο τρόπο είναι αναγκαίο να μετατεθούν τουλάχιστον έως το τέλος του έτους οι υποχρεώσεις επιχειρήσεων και επαγγελματιών, όπως οι φορολογικές, οι ασφαλιστικές, η καταβολή ενοικίων επαγγελματικών χώρων. Μέχρι σήμερα υπάρχει μία διευκόλυνση, αλλά πηγαίνει μήνα με το μήνα. Όμως για έναν άνθρωπο που «τρέχει» μία επιχείρηση, είναι κομβικό να μπορεί να κάνει έναν προγραμματισμό. Και ξέρουμε όλοι ότι ακόμα και αύριο να βρεθεί το εμβόλιο, για να επιστρέψει η αγορά σε μία στοιχειώδη κανονικότητα θα περάσει ένα σημαντικό χρονικό διάστημα.

Σε μία αγορά που η κατανάλωση έχει πάψει να υφίσταται και λόγω της έλλειψης ρευστού από τα νοικοκυριά αλλά και λόγω του φόβου για το τι μπορεί να ξημερώσει η επόμενη μέρα, είναι αναγκαία η μείωση φορολογικών και ασφαλιστικών συντελεστών, ενώ πρέπει να υπάρξει ειδική μέριμνα για τους τομείς που έχουν πληγεί βαρύτερα, όπως για παράδειγμα για την εστίαση. Σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα υπάρχει και με το θέμα της προστασίας της πρώτης κατοικίας. Τουλάχιστον η κυβέρνηση «άκουσε» το αίτημα του Ε.Ε.Α. για παράταση του προγράμματος ΓΕΦΥΡΑ, όμως και ο ένας μήνας εκτιμώ ότι είναι λίγος.

Το αμέσως επόμενο διάστημα θα είναι το δυσκολότερο για όλη την ελληνική οικονομία. Αν η κυβέρνηση δεν φροντίσει τώρα να στηρίξει επιχειρήσεις και επαγγελματίες, οι συνέπειες για το επιχειρείν, την απασχόληση, την κοινωνία, θα είναι καταστροφικές. Μπορούμε και πρέπει να τις αποτρέψουμε.