Χρέη στους δήμους: «Πάγος» στις κατασχέσεις με νέα ρύθμιση για είσοδο στον εξωδικαστικό

Νέα ρύθμιση ανοίγει τον μηχανισμό και για οφειλές ΟΤΑ, ακόμη κι αν έχουν ήδη επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Τι προβλέπει η διάταξη που βάζει και δικλίδα ασφαλείας

Διέξοδο για χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις με χρέη προς δήμους δίνει νέα νομοθετική ρύθμιση, καθώς αίρει ρητά το μέχρι σήμερα εμπόδιο που απέκλειε από τον εξωδικαστικό μηχανισμό οφειλές για τις οποίες είχαν ήδη επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή διασφαλιστικά μέτρα.

Αν και οι οφειλές άνω των 10.000 ευρώ προς δήμους μπορούσαν ήδη να υπαχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, στην πράξη η ύπαρξη κατασχέσεων λειτουργούσε ως «κόφτης», αφήνοντας μεγάλο μέρος των χρεών εκτός ρύθμισης.

Με το άρθρο 35 του νομοσχεδίου «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις», που κατατέθηκε στη Βουλή, τροποποιείται το άρθρο 26 του ν. 5143/2024 και επικαιροποιείται το πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού για οφειλές προς ΟΤΑ. Η ρύθμιση δεν αλλάζει το όριο υπαγωγής των οφειλών άνω των 10.000 ευρώ, αλλά προβλέπει ρητά ότι οι συγκεκριμένες οφειλές δεν αποκλείονται πλέον από τη ρύθμιση ακόμη και αν έχουν ήδη επιβληθεί κατασχέσεις ή άλλα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

Στο ίδιο πλαίσιο διευκρινίζεται ότι το σύνολο της οφειλής –κύριο ποσό, πρόστιμα και προσαυξήσεις– βεβαιώνεται στη Φορολογική Διοίκηση και, αποκλειστικά για τις ανάγκες της ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού, λογίζεται ως οφειλή προς το Δημόσιο, χωρίς να μεταβάλλεται το γενικό καθεστώς των δημοτικών απαιτήσεων. Σε περίπτωση επιτυχούς εξέλιξης της ρύθμισης και είσπραξης ποσών, η ΑΑΔΕ παρακρατά ποσοστό 5% και αποδίδει τα υπόλοιπα στους δικαιούχους δήμους ή τα νομικά τους πρόσωπα εντός 60 ημερών από την είσπραξη, αντί των 30 ημερών που ίσχυαν έως σήμερα.

Κομβικό στοιχείο της νέας διάταξης είναι ότι η ύπαρξη αναγκαστικών ή διασφαλιστικών μέτρων δεν εμποδίζει πλέον την υποβολή αίτησης υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Μετά την οριστική υποβολή της αίτησης εφαρμόζονται και για τους δήμους οι κανόνες αναστολής των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης που ισχύουν για τους λοιπούς πιστωτές, ενώ με τη σύναψη σύμβασης ρύθμισης προβλέπεται η άρση των ήδη ληφθέντων κατασχέσεων και διασφαλιστικών μέτρων.

Η ρύθμιση συνοδεύεται από σαφείς ασφαλιστικές δικλίδες. Αν η σύμβαση αναδιάρθρωσης ακυρωθεί ή ανατραπεί, τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης επανέρχονται και οι δήμοι προβαίνουν εκ νέου στη λήψη αναγκαστικών και διασφαλιστικών μέτρων για την είσπραξη των οφειλών. Παράλληλα, σε περίπτωση που τρίτος επισπεύσει αναγκαστική εκτέλεση, οι δήμοι ή τα νομικά τους πρόσωπα αναγγέλλονται κανονικά ως δανειστές, διατηρώντας την αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.

Ρητά προβλέπεται ότι στον εξωδικαστικό μηχανισμό δεν μπορούν να υπαχθούν οφειλές που έχουν παραγραφεί ή πρόκειται να παραγραφούν εντός χρονικού διαστήματος μικρότερου του ενός έτους, καθώς και περιπτώσεις όπου το συνολικό ύψος των οφειλών του αιτούντος προς κάθε δήμο ή νομικό του πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων, υπολείπεται των 10.000 ευρώ. Οι δήμοι ενημερώνονται από την ΑΑΔΕ για την υπαγωγή των απαιτήσεών τους στον μηχανισμό, την πορεία της ρύθμισης, το ανεξόφλητο υπόλοιπο της οφειλής ή την τυχόν απώλεια της ρύθμισης.

Σε πρακτικό επίπεδο, η ρύθμιση αφορά πολίτες και επιχειρήσεις με συσσωρευμένες απαιτήσεις από δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, πρόστιμα πολεοδομικών ή δημοτικών παραβάσεων, μισθώματα δημοτικών ακινήτων, τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων και λοιπές βεβαιωμένες οφειλές, οι οποίες έως σήμερα συχνά «κόλλαγαν» στις κατασχέσεις χωρίς να οδηγούν σε ουσιαστική είσπραξη. Πλέον, οι συγκεκριμένες οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν ακόμη και αν βρίσκονται ήδη σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης, υπό την προϋπόθεση τήρησης της ρύθμισης.

Μέσα στο επόμενο 6μηνο θα ρυθμιστούν χρέη 1 δισ., μέσω του εξωδικαστικού συμβιβασμού

Στο 1 δισ. ευρώ αναμένεται να φτάσει το ύψος των δανείων που θα ρυθμιστούν μέσα από την διαδικασία του εξωδικαστικού συμβιβασμού, κατά τους επόμενους 5 – 6 μήνες, τόνισε η ειδική γραμματέας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Οικονομικών, Μαριαλένα Αθανασοπούλου, μιλώντας σε εκδήλωση του Economist.

Παράλληλα αναφέρθηκε στο πρόβλημα της αναχρηματοδότησης, σημειώνοντας ότι οι οι τράπεζες έχουν πολύ δρόμο να διανύσουν ακόμα, για να αποκαταστήσουν το λόγο δανείων προς καταθέσεις. «Η οικονομία αναπτύσσεται, αλλά η πίστωση βρίσκεται χαμηλά, πρέπει να συνεργαστούμε πολύ στενά όλοι για να ‘καθαρίσουμε’ την οικονομία μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα αναφέρθηκε στο ύψος του ιδιωτικού χρέους που υπάρχει στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι «δεν είναι υψηλό σε ό,τι αφορά το μέγεθός του. Αν το συγκρίνουμε με τις υπόλοιπες χώρες σε ποσοστό του ΑΕΠ, είναι κάτω από το μέσο όρο. Το πρόβλημα βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν μπορούμε να εξυπηρετήσουμε τα δάνειά μας», σημείωσε χαρακτηριστικά. Η εξυπηρέτηση του χρέους είναι πολύ βαριά, διότι υπήρχε μία μακρά ύφεση στην οικονομία μας και λόγω και της πολιτικά κακής διαχείρισης του χρέους.

Το σύνολο αυτού του χρέους ήταν γύρω στο 66% το 2017, στο 63% σήμερα, δηλαδή το ιδιωτικό χρέος το οποίο είναι υπερήμερο. Διευκρίνισε πως «έχουμε φορολογικές αρχές που έχουν μεγάλο χρέος και έχουμε χρέος στις τράπεζες». Ήταν πολύ σημαντικό να βγάλουμε τα NPL από τους ισολογισμούς των τραπεζών.

Τα NPL, δυστυχώς, παραμένουν εντός της οικονομίας, απλά μετακινούνται από το χαρτοφυλάκιο των τραπεζών στο χαρτοφυλάκιο των servicers, των εταιρειών εξυπηρέτησης, δηλαδή το πρόβλημα δεν έχει λυθεί επί της ουσίας. Από τον Απρίλιο, είπε, έχουμε σημαντική εισροή νέων αιτημάτων και ολοκλήρωση αιτημάτων. Μηνιαία βλέπουμε μικρή πρόοδο, τόνισε, αλλά συνεχίζουμε τις αναδιαρθρώσεις. «Τους επόμενους 5-6 μήνες, ελπίζουμε να φτάσουμε το 1 δισ. των δανείων με συμβιβασμό». Αυτή τη στιγμή, «έχουμε 40% των μη εξυπηρετούμενων δανείων που είναι σε κάποια ρύθμιση».

Παράλληλα ανέφερε ότι «αλλάξαμε την κουλτούρα αφερεγγυότητας» όσον αφορά στην εξυπηρέτηση του ιδιωτικού χρέους.

Από πλευράς του, ο Ελευθέριος Κρητικός, πρώην υποδιοικητής του EΦΚΑ και μέλος ΔΣ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μίλησε για κάτι που δεν είναι πλέον ο «ελέφαντας στο δωμάτιο», αλλά ένα «τέρας στο δωμάτιο» – το πώς δηλαδή «αυτά τα ιδρύματα μπορούν να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχουν πλέον εύκολα χρήματα, αλλά υψηλά επιτόκια και θα έχουμε μία οικονομική επιβράδυνση. Θα δημιουργήσει ανάγκη για προσαρμογή σε ένα οικονομικό περιβάλλον με πολλές προκλήσεις, μετά την πανδημία και τον πόλεμο».

Στο πάνελ συμμετείχαν επίσης, ο Αϊντάν Ουίλιαμς, πρόεδρος του ΔΣ της Εθνικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων της Ιρλανδίας (NAMA), ο Ξαβιέ Τόρες Ριέσκο, πρόεδρος της Sareb της Ισπανίας και ο Στέφανο Καπιέλο, πρόεδρος του Οργανισμού Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων της Ιταλίας (AMCO).

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ