Σε ποια κατάσταση βρίσκονται τώρα τα οικονομικά των νοικοκυριών. Πάνω από τα 150 δισ. ευρώ ο καθαρός χρηματοοικονομικός πλούτος αλλά παραμένει «ευάλωτο» το 50% των συμπολιτών μας.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει πως μεγάλο τμήμα των πολιτών είναι χρηματοοικονομικά ευάλωτο και πως θα πρέπει να υπάρξει προσοχή προκειμένου να αποφευχθούν ανεπιθύμητα φαινόμενα στην μετά Covid εποχή.

Ειδικότερα, η ΤτΕ επισημαίνει μεν πως οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών ήταν στο τρίτο τρίμηνο του 2020 μειωμένες κατά 29% σε σύγκριση με αυτές του 2010 (κατά 24% λόγω αποπληρωμής χρεών και κατά 5% λόγω διαγραφών), ωστόσο επικαλείται μελέτη του 2018 που αναφέρει ότι το 50% των νοικοκυριών είναι «χρηματοοικονομικά ευάλωτο», δηλαδή έχει μικρή ικανότητα να αντεπεξέλθει σε μια αιφνίδια οικονομική διαταραχή.

Έτσι, όπως αναφέρεται στην Ετήσια Έκθεση της TτΕ, «ο προσωρινός χαρακτήρας των μέτρων στήριξης της οικονομίας αποτελεί πρόκληση για τα νοικοκυριά. Η σταδιακή επαναφορά πληρωμής των υποχρεώσεων, ενδεχομένως με ευνοϊκότερους όρους όπου κρίνεται απαραίτητο, θα βοηθήσει τα νοικοκυριά να αντιμετωπίσουν την πρόκληση αυτή».

Πώς όμως επηρεάστηκαν τα οικονομικά των νοικοκυριών από την πανδημία; Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται στην Ετήσια Έκθεση του διοικητή της TτΕ:

• Ο χρηματοοικονομικός πλούτος των νοικοκυριών (μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις, αμοιβαία κεφάλαια, ασφαλιστικά προϊόντα, κ.λπ.) μετά από μια μεγάλη άνοδο το 2019, βρέθηκε στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2020 μειωμένος κατά 8,4% σε σχέση με την αρχή της ίδιας χρονιάς. Η υποχώρηση αυτή προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από την πτώση στην οποία υποχρεώθηκαν οι μετοχικές αξίες. Ωστόσο, ενώ ηTτΕ μένει στα στοιχεία του τρίτου περυσινού τριμήνου, όλα δείχνουν πως από τότε μέχρι σήμερα ο χρηματοοικονομικός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών έχει διογκωθεί σημαντικά, τόσο μέσα από τις αυξημένες καταθέσεις (στοιχεία TτΕ έως και Ιανουάριο του 2021), όσο και από την πορεία των τιμών των μετοχών (π.χ. ο Γενικός Δείκτης του ΧΑ από τις 631,51 μονάδες της 1ης/10/2020 κυμαίνεται πλέον στις 880 μονάδες).
• Οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών (κυρίως προς τράπεζες και funds που έχουν αγοράσει δάνεια) έχουν μεν μειωθεί από 150 δισ. ευρώ του 2010 περίπου στα 107 δισ. ευρώ το τρίτο τρίμηνο του 2020, ωστόσο αντιστοιχούν στο 89,9% του διαθέσιμου εισοδήματος και στο 42,9% του χρηματοοικονομικού τους πλούτου.
• Ο καθαρός χρηματοοικονομικός πλούτος των νοικοκυριών (χρηματοοικονομικός πλούτος μείον υποχρεώσεις) υπολογίζεται στο τέλος του τρίτου περυσινού τριμήνου γύρω στα 150 δισ. ευρώ (μειωμένος κατά 8,5% σε σχέση με την αρχή του έτους), ωστόσο όλα δείχνουν πως έχει ανακάμψει σημαντικά από τον Οκτώβριο του 2020 έως σήμερα.
• Με βάση τα στοιχεία του 2018, το 50% των νοικοκυριών είναι χρηματοοικονομικά ευάλωτο, σε σύγκριση με το 31,9% που είναι το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωζώνη.
• Οι καταθέσεις αυξήθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Σύμφωνα με την TτΕ, «η άνοδος αυτή βελτιώνει τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των νοικοκυριών και αναμένεται να τροφοδοτήσει σημαντικό μέρος της ανάκαμψης της οικονομίας, μέσω της ενίσχυσης των καταναλωτικών και επενδυτικών δαπανών, μόλις υποχωρήσει η εν εξελίξει πανδημία».

Πηγή: euro2day.gr

Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ – Εξαμηνία αποτύπωση οικονομικού κλίματος στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις (0-49 άτομα προσωπικό οι οποίες αποτελούν το 99,6% των ελληνικών επιχειρήσεων) 

Η εξαμηνιαία έρευνα οικονομικού κλίματος για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, η οποία διενεργείται συστηματικά από τον Μάιο του 2009, αποτελεί την δεύτερη που διεξάγεται υπό τις πρωτοφανείς συνθήκες που έχει διαμορφώσει η υγειονομική κρίση.

Οι επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης, που στην οικονομία έχουν εκδηλωθεί με την μορφή της βαθιάς και απότομης ύφεσης, όπως είναι επόμενο, έχουν επηρεάσει αρνητικά την οικονομική κατάσταση των ΜμΕ. Αυτό άλλωστε αποτυπώθηκε και στην αντίστοιχη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το Α εξάμηνο του 2020 όπου καταγράφηκε σοβαρή πτώση όλων των βασικών δεικτών που προσδιορίζουν την κατάσταση που βρίσκονται οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. 

Τα ευρήματα της έρευνας για το Β εξάμηνο του 2020 καταδεικνύουν πως η κατάσταση παραμένει δυσμενής. 

Ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος το Β εξάμηνο του 2020 διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο καθώς διαμορφώνεται στις 20,1 μονάδες. Δεν έχει μεταβληθεί, δηλαδή, σε σχέση με το Α εξάμηνο του 2020. 

Με μια πρώτη ανάγνωση της έρευνας φαίνεται πως η κατάσταση στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δεν έχει επιδεινωθεί περεταίρω, καθώς σε όλους σχεδόν τους επιμέρους δείκτες αποτίμησης καταγράφεται και μια μικρή υποχώρηση της επιδείνωσης. 

Η προσεκτικότερη, ωστόσο, εξέταση των στοιχείων της έρευνας αναδεικνύει σοβαρές διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιχειρήσεων. Η πανδημική κρίση δεν επηρεάζει με την ίδια ένταση όλες τις επιχειρήσεις. Ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις που έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους με κρατική εντολή βρίσκονται σε εξαιρετικά δυσμενή θέση. 

Στην έρευνα καταγράφεται μια μικρή αύξηση τόσο των επιχειρήσεων που επωφελούνται από την κρίση όσο και των επιχειρήσεων που έχουν καταφέρει να απορροφήσουν τις δυσμενείς της επιπτώσεις. Για την πλειοψηφία όμως των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων φαίνεται πως η κατάσταση έχει επιδεινωθεί περαιτέρω, ναρκοθετώντας τις προοπτικές τους για το μέλλον. 

Είναι μάλιστα τόσο υψηλά τα ποσοστά των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν πολλαπλές δυσκολίες που φαίνεται πως πλέον και υγιείς μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας. Το παρατεταμένο διάστημα που διατηρείται το απαγορευτικό για τη λειτουργία μεγάλου μέρους της οικονομικής δραστηριότητας, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που υπάρχει για τον χρόνο που τελικά θα απαιτηθεί για να επιστρέψουμε σε κάποιας μορφής κανονικότητα, φαίνεται πως επιβαρύνει εκθετικά την κατάσταση της πλειοψηφίας των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. 

Δεν θα πρέπει, επίσης, να λησμονούμε ότι οι υφιστάμενες μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις έχουν περάσει μέσα από τη μέγγενη της πρόσφατης χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η εκδήλωση της πανδημίας αναδεικνύει πως τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις αυτές, τα οποία εντάθηκαν κατά την προηγούμενη δεκαετή οικονομική κρίση, έχουν αποδυναμώσει τις δυνατότητες τους να αντεπεξέλθουν στις επιπτώσεις της νέας υφεσιακής περιόδου.  Τα ίδια κεφάλαια που διέθεταν, κυρίως για επενδύσεις μικρής κλίμακας, φαίνεται πως έχουν αναλωθεί για την απορρόφηση των επιπτώσεων της υγειονομικής κρίσης, παρά μάλιστα τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη στήριξη τους. 

Άλλωστε, ένα μεγάλο μέρος των μέτρων που έχουν ληφθεί για την στήριξη των επιχειρήσεων αφορούν άμεσες ή έμμεσες μορφές ενίσχυσης της ρευστότητας τους, που πάρα την πρόσκαιρη και σε αρκετές περιπτώσεις μη επαρκή ανακούφιση που προσφέρουν, αποτελούν υποχρεώσεις που συσσωρεύονται σε ένα μάλιστα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για το μέλλον. 

Αυτό φαίνεται και από την σημαντική αύξηση που καταγράφεται στα ποσοστά των επιχειρήσεων που δηλώνουν πως δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις μελλοντικές τους υποχρεώσεις.  

Προκειμένου, λοιπόν, να αποφευχθούν τα χειρότερα και παράλληλα να επιβεβαιωθούν οι αισιόδοξες προβλέψεις, απαιτείται ένα συνεκτικό σχέδιο υποστήριξης των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα εκείνων που πλήττονται δυσανάλογα από τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης, για το διάστημα της σταδιακής επανεκκίνησης της ελληνικής οικονομίας. Το σχέδιο δράσης για την επόμενη μέρα θα πρέπει να εξυπηρετεί 2 δέσμες μέτρων: 

1η δέσμη: Επαρκή ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων για να μπορέσουν να επανεκκινήσουν. Ένα μέρος της χρηματοδότησης αυτής θα πρέπει να αφορά την κάλυψη των οφειλών που δημιουργήθηκαν κατά την διάρκεια της πανδημίας και να έχει τη μορφή της επιδότησης. 

2η δέσμη: Προγράμματα επιδότησης του μη μισθολογικού ή/και του μισθολογικού κόστους για την διατήρηση των θέσεων εργασίας.

Διαβάστε εδώ όλη την έρευνα

imegsevee_economic_finalpdf

Σε τηλεδιάσκεψη του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών στις 17/3/2021, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Μάκης Βορίδης είχε προαναγγείλει την απόφασή του για παράταση τριών ετών στα μισθώματα ακινήτων του Δημοσίου. Την ανακοίνωση του Υπουργού είχε χαιρετίσει η Διοίκηση του Ε.Ε.Α., καθώς αποτελούσε βασικό αίτημά της με στόχο την στήριξη των επιχειρήσεων εν μέσω της πανδημίας και ανέμενε την τυπική ανακοίνωση του Υπουργείου για την εφαρμογή της σχετικής απόφασης.

Όμως με έκπληξη διαπίστωσε ότι στο κατατεθειμένο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Δημόσιου Τομέα, Σύμβουλος Ακεραιότητας στη δημόσια διοίκηση και άλλες διατάξεις για τη δημόσια διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση» και δη στο άρθρο 49 αυτού (που αφορά στις παρατάσεις μισθώσεων δημοτικών ακινήτων και κυλικείων) δεν υπάρχει η σχετική πρόβλεψη για τριετή παράταση αλλά για διετή. 

Η Διοίκηση του Ε.Ε.Α. με επιστολή που απέστειλε προς την ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών την Τετάρτη 7/4/2021, ζητά την τήρηση της δημόσιας προαναγγελίας του κ. Βορίδη, καθώς σε αντίθετη περίπτωση για πολλές επιχειρήσεις –ειδικά από τον χώρο της εστίασης- θα είναι αδύνατη η απρόσκοπτη και ομαλή λειτουργία τους.  

Επισυνάπτεται η επιστολή του Ε.Ε.Α. προς τον Υπουργό Εσωτερικών.