Διαβάστε σχετικά:
Σε συνέχεια επανειλημμένων ερωτημάτων από συναδέλφους σχετικά με τη χρήση των κλιματιστικών μονάδων, σας υπενθυμίζουμε ότι στην εγκύκλιο του Υπ.Υγείας Δ1(δ)/ΓΠ οικ.26635/23-04-2020 «Λήψη μέτρων διασφάλισης της Δημόσιας Υγείας από ιογενείς και αλλές λοιμώξεις κατά τη χρήση κλιματιστικών μονάδων.» και συγκεκριμένα στη παράγραφο 2. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
αναφέρεται ότι, «Τα προτεινόμενα μέτρα προστασίας αποσκοπούν στον περιορισμό της μηχανικής διάδοσης του ιού μέσω των ρευμάτων αέρα που αναπτύσσονται κατά τη λειτουργία των κλιματιστικών μονάδων. Διευκρινίζεται ότι δεν έχει τεκμηριωθεί ότι οι κλιματιστικές μονάδες αυτές καθεαυτές δεν λειτουργούν ως εστίες ανάπτυξης και πολλαπλασιασμού του ιού (για το λόγο
αυτό σε ένα σπίτι/γραφείο που οι διαμένοντες ή εργαζόμενοι είναι όλοι υγιείς δεν υφίσταται κίνδυνος μόλυνσης).»
Επιπλέον, για τους επαγγελματικούς χώρους ισχύουν οι συστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2.2 ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ, «Οι μονάδες fan coil (FCU) όπου είναι εφικτό, να τίθενται εκτός λειτουργίας ή όταν αυτό δεν είναι εφικτό να τίθενται σε συνεχή λειτουργία 24/7 (για λόγους αποφυγής της επαναιώρησης των ιών σε περίπτωση διακοπής και επαναλειτουργίας των μονάδων)» και «οι μονάδες οικιακού τύπου (split units) όπου είναι εφικτό, να τίθενται ομοίως εκτός λειτουργίας ή όταν αυτό δεν είναι εφικτό να τίθενται σε συνεχή λειτουργία 24/7 με παράλληλη λειτουργία φυσικού αερισμού»
Δεδομένου ότι η εγκύκλιος δεν διευκρινίζει τι είναι εφικτό και τι δεν είναι, δεν αποκλείει έτσι τη λειτουργία των κλιματιστικών μονάδων ούτε αναφέρεται σε οδηγία για απενεργοποίηση των κλιματιστικών μονάδων. Η Ο.Ψ.Ε. ωστόσο συστήνει να γίνετε ανανέωση αέρα με οποιονδήποτε τρόπο (π.χ. ανεμιστήρες τζαμιού).
Διευκρινίσεις έδωσε με εγκύκλιό του το υπ. Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για τις αναστολές συμβάσεων εργασίας και τις επιχειρήσεις με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας.
Λίγο μετά το διάγγελμα του Κυριάκου Μητσοτάκη και την εξειδίκευση των μέτρων από τους συναρμόδιους υπουργούς, το υπ. Εργασίας εξέδωσε εγκύκλιο, με την οποία παρέχονται διευκρινίσεις για:
Α) Την παράταση αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων σε επιχειρήσεις-εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, που: α) έχει ανασταλεί η λειτουργία τους και δεν θα επαναλειτουργήσουν, με εντολή δημόσιας αρχής, κατά το μήνα Μάιο 2020, β) επαναλειτουργούν μετά την άρση της αναστολής λειτουργίας τους, με εντολή δημόσιας αρχής, γ) πλήττονται σημαντικά και έχουν θέσει σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας μέρους ή του συνόλου των εργαζομένων τους και δ) για την παράταση αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου στις περιπτώσεις α), β) και γ).
Β) Την εφαρμογή του ένατου άρθρου «Λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας» της από 20.3.2020 ΠΝΠ (Α’ 68) στις επιχειρήσεις που πλήττονται σημαντικά ή επαναλειτουργούν, μετά την άρση αναστολής λειτουργίας τους.
Γ) Την υποχρέωση χορήγησης κανονικής άδειας δύο συνεχόμενων εβδομάδων στους μισθωτούς, σε συνδυασμό με την άδεια ειδικού σκοπού.
Ειδικότερα, προβλέπονται τα εξής:
Α. I) Παράταση αναστολής συμβάσεων εργασίας σε επιχειρήσεις-εργοδότες που έχει ανασταλεί η λειτουργία τους και δεν θα επαναλειτουργήσουν, με εντολή δημόσιας αρχής, κατά το μήνα Μάιο 2020.
Παρατείνεται η αναστολή των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων σε επιχειρήσεις–εργοδότες που συνεχίζεται η αναστολή λειτουργίας τους, με εντολή δημόσιας αρχής, κατά το μήνα Μάιο 2020.
Συνεπώς, παρατείνεται και η αναστολή συμβάσεων εργασίας εργαζομένων με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου.
Συγκεκριμένα:
Μετά το πέρας του διαστήματος της παράτασης αναστολής, η σύμβαση εργασίας συνεχίζεται για το συμφωνηθέντα χρόνο που υπολείπεται, όταν η επιχείρηση-εργοδότης επαναλειτουργήσει.
Για παράδειγμα, σε περίπτωση σύμβασης εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, με συμφωνημένο χρόνο λήξης την 15η Μαΐου, που ετέθη σε αναστολή την 15η Μαρτίου, ο υπολειπόμενος χρόνος κατά τον οποίο συνεχίζεται η σύμβαση εργασίας, όταν η επιχείρηση-εργοδότης επαναλειτουργήσει και ολοκληρωθεί ο χρόνος παράτασης της αναστολής τής εν λόγω σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου, είναι δύο μήνες.
Η υποχρέωση συνέχισης της σύμβασης εργασίας για τον συμφωνηθέντα χρόνο που υπολείπεται, όταν η επιχείρηση-εργοδότης επαναλειτουργήσει, δεν υφίσταται όταν συντρέχει αντικειμενική αδυναμία εκπλήρωσής της, όπως σε περίπτωση επιχειρήσεων– εργοδοτών που από τη φύση λειτουργίας τους είναι εποχικές (π.χ. θέατρα χειμερινής περιόδου, χιονοδρομικά κέντρα, φροντιστήρια ή κέντρα ξένων γλωσσών, που η λειτουργία τους διαρκεί όσο και το σχολικό έτος, κ.ά.) ή, σε περίπτωση κατά την οποία η απασχόληση του εργαζομένου δεν είναι δυνατή, διότι η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου είχε συναφθεί για την εξυπηρέτηση αναγκών που δεν υφίστανται πλέον, μετά τη λήξη της αναστολής ή της παράτασης της αναστολής τής σύμβασης εργασίας του εργαζομένου (π.χ. οδηγοί σχολικών λεωφορείων, η διάθεση ταξιθετριών/ταξιθετών από εταιρεία παροχής υπηρεσιών, ενώ έχει απαγορευτεί η πραγματοποίηση παραστάσεων, προσωρινή αναπλήρωση μισθωτού, κ.ά.).
Κατά τη διάρκεια της παράτασης της αναστολής λειτουργίας επιχειρήσεων-εργοδοτών, με εντολή δημόσιας αρχής, αυτές οι επιχειρήσεις-εργοδότες δεν επιτρέπεται να προβούν σε μείωση του προσωπικού τους με καταγγελία σύμβασης εργασίας και, σε περίπτωση πραγματοποίησης καταγγελιών, αυτές είναι άκυρες.
II) Παράταση αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων σε επιχειρήσεις-εργοδότες του ιδιωτικού τομέα οι οποίες επαναλειτουργούν, μετά την άρση της αναστολής λειτουργίας τους, με εντολή δημόσιας αρχής.
Επιχειρήσεις-εργοδότες που επαναλειτουργούν, κατά το μήνα Μάιο, μετά την άρση της αναστολής λειτουργίας τους, με εντολή δημόσιας αρχής, δύνανται να παρατείνουν την αναστολή των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους που έχουν ήδη τεθεί σε αναστολή μέχρι του ποσοστού 60% αυτών και να προβούν σε οριστική ανάκληση τουλάχιστον για το 40% αυτών. Η παράταση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων αυτών, δύναται να είναι κατ’ ανώτατο όριο 30 ημέρες και, μέχρι την 31η Μαΐου 2020.
Εάν υπερβούν το ανωτέρω ποσοστό, οι επιχειρήσεις-εργοδότες υποχρεούνται να καταβάλουν οι ίδιοι τις αποδοχές των εργαζομένων που υπερβαίνουν το ποσοστό αυτό.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων του άρθρου 3 του υποκεφαλαίου Α.2 της με αριθμ. οικ. 17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ.
Σε κάθε περίπτωση, από 1ης Μαΐου 2020, ημερομηνία δημοσίευσης της από 1.5.2020 ΠΝΠ (Α΄ 90) και εφεξής, οι επιχειρήσεις που επαναλειτουργούν μετά την άρση αναστολής λειτουργίας τους, με εντολή δημόσιας αρχής, θεωρούνται πλέον πληττόμενες επιχειρήσεις.
Περαιτέρω:
Σε περίπτωση που οι ανωτέρω επαναλειτουργούσες επιχειρήσεις-εργοδότες κάνουν χρήση του μέτρου της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους, εμπίπτουν στις διατάξεις της με αριθμ. οικ. 17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ, που αφορούν, τόσο την απαγόρευση καταγγελίας σύμβασης εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους κατά το χρονικό διάστημα παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους και, πάντως, μέχρι την 31η Μαΐου 2020, όσο και την υποχρέωση να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας και με το ίδιο είδος σύμβασης εργασίας για 45 ημέρες από το χρόνο λήξης της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας.
Σε περίπτωση που οι ανωτέρω επαναλειτουργούσες επιχειρήσεις-εργοδότες δεν κάνουν χρήση του μέτρου της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους και, συνεπώς, προβούν σε οριστική ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας του συνόλου των εργαζομένων τους, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις της με αριθμ. οικ.17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ, που αφορούν, τόσο την απαγόρευση καταγγελίας σύμβασης εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους κατά το χρονικό διάστημα παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας και, πάντως, μέχρι την 31η Μαΐου 2020, όσο και την υποχρέωση να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας και με το ίδιο είδος σύμβασης εργασίας για 45 ημέρες από το χρόνο λήξης της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας.
Συνεπώς, αυτές οι επιχειρήσεις-εργοδότες εμπίπτουν στις κοινές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.
III) Παράταση αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων σε επιχειρήσεις-εργοδότες του ιδιωτικού τομέα οι οποίες πλήττονται σημαντικά και έχουν θέσει σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας μέρους, ή του συνόλου των εργαζομένων τους.
Επιχειρήσεις-εργοδότες που πλήττονται σημαντικά και έχουν θέσει σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας μέρους, ή του συνόλου των εργαζομένων τους, δύνανται να παρατείνουν την αναστολή των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους που έχουν ήδη τεθεί σε αναστολή μέχρι του ποσοστού 60% αυτών και να προβούν σε οριστική ανάκληση τουλάχιστον για το 40% αυτών. Η παράταση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων αυτών, δύναται να είναι κατ’ ανώτατο όριο 30 ημέρες και, μέχρι την 31η Μαΐου 2020.
Εάν υπερβούν το ανωτέρω ποσοστό, οι επιχειρήσεις-εργοδότες υποχρεούνται να καταβάλουν οι ίδιοι τις αποδοχές των εργαζομένων που υπερβαίνουν το ποσοστό αυτό.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων του άρθρου 3 του υποκεφαλαίου Α.2 της με αριθμ. οικ. 17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ.
Περαιτέρω:
Σε περίπτωση που οι ανωτέρω επιχειρήσεις-εργοδότες κάνουν χρήση του μέτρου της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους, εμπίπτουν στις διατάξεις της με αριθμ. οικ. 17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ, που αφορούν, τόσο την απαγόρευση καταγγελίας σύμβασης εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους για το χρονικό διάστημα παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας και, πάντως, μέχρι 31η Μαΐου 2020, όσο και την υποχρέωση να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας και με το ίδιο είδος σύμβασης εργασίας για 45 ημέρες από το χρόνο λήξης της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας.
Σε περίπτωση που οι ανωτέρω επιχειρήσεις-εργοδότες δεν κάνουν χρήση του μέτρου της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις της με αριθμ. οικ. 17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ, όπως περιγράφονται ανωτέρω. Συνεπώς, αυτές οι επιχειρήσεις-εργοδότες εμπίπτουν στις διατάξεις της αριθμ. 12998/232/2020 ΚΥΑ (Β΄1078), δηλαδή έχουν υποχρέωση να διατηρήσουν τους ίδιους εργαζόμενους και με τους ίδιους όρους εργασίας που είχαν κατά την 21η Μαρτίου 2020 για 45 ημέρες, μετά τη λήξη του χρόνου αναστολής των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους.
Για τις ανωτέρω περιπτώσεις, δηλαδή τόσο για τις επαναλειτουργούσες επιχειρήσεις, όσο και για τις πληττόμενες, είναι δυνατόν να παραταθεί η αναστολή συμβάσεων εργασίας εργαζομένων με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, που είχαν τεθεί σε αναστολή.
Ειδικότερα:
Μετά το πέρας του διαστήματος παράτασης της αναστολής, η σύμβαση εργασίας συνεχίζεται για το συμφωνηθέντα χρόνο που υπολείπεται.
Η υποχρέωση συνέχισης της σύμβασης εργασίας για το συμφωνηθέντα χρόνο που υπολείπεται, μετά το τέλος του διαστήματος παράτασης της αναστολής της, δεν υφίσταται, όταν συντρέχει αντικειμενική αδυναμία εκπλήρωσής της, όπως σε περίπτωση επιχειρήσεων–εργοδοτών που από τη φύση λειτουργίας τους είναι εποχικές (π.χ. θέατρα χειμερινής περιόδου, χιονοδρομικά κέντρα, φροντιστήρια ή κέντρα ξένων γλωσσών, που η λειτουργία τους διαρκεί, όσο και το σχολικό έτος, κ.ά.) ή, σε περίπτωση κατά την οποία η απασχόληση του εργαζομένου δεν είναι δυνατή, διότι η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου είχε συναφθεί για την εξυπηρέτηση αναγκών που δεν υφίστανται πλέον, μετά τη λήξη της αναστολής ή της παράτασης της αναστολής της σύμβασης εργασίας του εργαζομένου (π.χ. οδηγοί σχολικών λεωφορείων, η διάθεση ταξιθετριών/ταξιθετών από εταιρεία παροχής υπηρεσιών, ενώ έχει απαγορευτεί η πραγματοποίηση παραστάσεων, προσωρινή αναπλήρωση μισθωτού, κ.ά.).
Β) Εφαρμογή του άρθρου ένατου «Λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας» της από 20.3.2020 ΠΝΠ (Α’ 68) στις επιχειρήσεις που πλήττονται σημαντικά ή επαναλειτουργούν, λόγω άρσης αναστολής λειτουργίας τους.
Από το συνδυασμό του άρθρου ένατου «Λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας» της από 20.3.2020 ΠΝΠ (Α’ 68), των περιπτώσεων Γ.Ι. και Γ.ΙΙ. της παραγράφου 14.13 του άρθρου 14 της αριθμ. 40331/Γ1.13521/13-9-2019 (Β΄ 3520) απόφασης του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, όπως ισχύει, καθώς και της παραγράφου 6 του άρθρου 2 «Οριστική ανάκληση συμβάσεων εργασίας» του υποκεφαλαίου Α.2. της αριθμ. οικ. 17788/346/8-5-2020 ΚΥΑ, προκύπτει ότι οι επιχειρήσεις-εργοδότες που ανήκουν στις εν γένει πληττόμενες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που επαναλειτουργούν κατά το μήνα Μάιο, όπως αυτές προσδιορίζονται, βάσει Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ), από το υπουργείο Οικονομικών και, πάντως, για όσο χρόνο αυτές συνεχίζουν να πλήττονται, μπορούν να εφαρμόσουν το μέτρο της λειτουργίας της επιχείρησης με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
Ειδικότερα:
α) Με περίοδο αναφοράς το μήνα, κάθε εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται κατ’ ελάχιστο δύο εβδομάδες, συνεχόμενα ή διακεκομμένα.
Ως περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό της κατ’ ελάχιστον απασχόλησης κάθε εργαζομένου, λογίζεται ο ημερολογιακός μήνας.
Εντός κάθε ημερολογιακού μήνα, η κατ’ ελάχιστον απασχόληση κάθε εργαζομένου πρέπει να είναι δύο πλήρεις εβδομάδες, πέντε εργάσιμων ημερών επί πενθημέρου ή έξι εργάσιμων ημερών επί εξαημέρου.
Οι ανωτέρω πλήρεις εβδομάδες μπορεί να είναι συνεχόμενες ή διακεκομμένες, για παράδειγμα μπορεί να μεσολαβήσει μία εβδομάδα, πριν ο εργαζόμενος να απασχοληθεί εκ νέου για μία τουλάχιστον ακόμη πλήρη εβδομάδα.
Είναι ευνόητο ότι στις εβδομάδες εργασίας δεν περιλαμβάνονται οι ημέρες πάσης φύσεως νόμιμης άδειας (κανονική, αναρρωτική, κ.ά.).
β) Ο τρόπος αυτός οργάνωσης της εργασίας πραγματοποιείται ανά εβδομάδα και εντάσσεται σε αυτόν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης, του οποίου οι συμβάσεις δεν τελούν σε αναστολή.
Συγκεκριμένα, στον ανά εβδομάδα προγραμματισμό του προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας της επιχείρησης-εργοδότη πρέπει να εντάσσεται τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης, του οποίου οι συμβάσεις εργασίας δεν τελούν σε αναστολή, δηλαδή των εργαζομένων, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας, είτε δεν είχαν τεθεί ποτέ σε αναστολή, είτε έχει λήξει η αναστολή, είτε αυτή έχει οριστικά ανακληθεί και αυτοί έχουν επιστρέψει στις θέσεις εργασίας τους.
Εφόσον η επιχείρηση-εργοδότης δεν έχει κάνει χρήση του μέτρου της αναστολής ή της παράτασης αναστολής συμβάσεων εργασίας μέρους του προσωπικού, το 50% υπολογίζεται επί του συνόλου των εργαζομένων της επιχείρησης.
Επιπλέον, για τη χρήση του ανωτέρω συστήματος, ο εργοδότης θα πρέπει να προγραμματίζει ανά εβδομάδα το προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας της επιχείρησής του, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο στοιχείο α), ενημερώνοντας σχετικά τους εργαζόμενους που υπάγονται σε αυτό.
Επισημαίνεται ότι οι επιχειρήσεις-εργοδότες που κάνουν χρήση της ρύθμισης για «Λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας», υποχρεούνται, για όσο χρόνο κάνουν χρήση του μέτρου, να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας, δηλαδή τους ίδιους εργαζόμενους και με τους ίδιους όρους εργασίας, που σημαίνει ότι για τους εργοδότες που κάνουν χρήση της ρύθμισης αυτής, απαγορεύεται ρητά να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους και, σε περίπτωση πραγματοποίησής της, αυτή είναι άκυρη. Από τη ρύθμιση αυτή εξαιρείται η λύση σύμβασης εργασίας με οικειοθελή αποχώρηση, η λύση σύμβασης εργασίας ένεκα συνταξιοδότησης και η λήξη σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου.
Γ) Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την υποχρέωση χορήγησης κανονικής άδειας δύο συνεχόμενων εβδομάδων στους μισθωτούς, σε συνδυασμό με την άδεια ειδικού σκοπού.
Από το σύνολο των γενικών διατάξεων προκύπτει ότι η ετήσια κανονική άδεια πρέπει να χορηγείται αυτούσια στον εργαζόμενο, ενώ, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 4 του Α.Ν. 539/1945, όπως ισχύει, η χρονική περίοδος χορήγησης της αδείας συμφωνείται μεταξύ του εργοδότη και του μισθωτού, με τον εργοδότη σε κάθε περίπτωση, να είναι υποχρεωμένος να χορηγήσει την αιτηθείσα άδεια το πολύ εντός διμήνου από τη διατύπωση της σχετικής αίτησης από τον εργαζόμενο.
Όσον αφορά στην κατάτμηση της ετήσιας κανονικής άδειας, η νομοθεσία παρέχει δύο δυνατότητες: ι) την κατ` εξαίρεση κατάτμησή της σε δύο περιόδους εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους, με απόφαση του εργοδότη, εξαιτίας ιδιαίτερα σοβαρής ή επείγουσας ανάγκης της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης και ιι) την κατάτμησή της, με απόφαση του εργαζομένου, μετά από έγγραφη αίτησή του προς τον εργοδότη, σε περισσότερες των δύο περιόδων, από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 12 εργάσιμες ημέρες επί εξαημέρου και 10 εργάσιμες ημέρες επί πενθημέρου ή προκειμένου περί ανηλίκων 12 εργάσιμες ημέρες.
Ενόψει των ανωτέρω, διευκρινίζεται ότι οι διατάξεις περί ετήσιας κανονικής άδειας και κατάτμησης αυτής, εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο και στις παρούσες έκτακτες και προσωρινές συνθήκες. Ιδιαίτερα δε, όσον αφορά σε εργαζόμενους γονείς που έχουν κάνει χρήση άδειας ειδικού σκοπού (και συνεπώς, εμπίπτουν στην κατηγορία εκείνη των εργαζομένων που έχουν προβεί σε κατάτμηση του χρόνου αδείας τους σε περισσότερες των δύο περιόδων κατά τα οριζόμενα στις προαναφερθείσες διατάξεις περί κατάτμησης του χρόνου αδείας) και θέλουν να κάνουν χρήση ετήσιας κανονικής άδειας, μπορούν να το κάνουν εφόσον πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις λήψης ετήσιας κανονικής άδειας και τηρούν τη νομίμως προβλεπόμενη διαδικασία.
Και στην περίπτωση αυτή, η μία εκ των περιόδων κατάτμησης πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 12 εργάσιμες ημέρες επί εξαημέρου εβδομαδιαίας εργασίας και 10 εργάσιμες ημέρες επί πενθημέρου ή προκειμένου περί ανηλίκων 12 εργάσιμες ημέρες, εκτός εάν οι υπολειπόμενες ημέρες αδείας των εν λόγω εργαζομένων δεν επαρκούν για την εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης.
Εξάλλου, στο πλαίσιο των έκτακτων και προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών του κορονοϊού COVID-19 και την ανάγκη περιορισμού της διάδοσής του, δόθηκε η δυνατότητα σε γονείς εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, για τη φροντίδα των παιδιών τους κατά το διάστημα που οι μονάδες/δομές παροχής φροντίδας ή εκπαίδευσης παραμένουν κλειστές, να λάβουν άδεια ειδικού σκοπού, διάρκειας κατ’ ελάχιστον τριών ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι για κάθε τρεις ημέρες της άδειας ειδικού σκοπού, κάνουν χρήση και μίας ημέρας από την κανονική τους άδεια, η οποία αφαιρείται από τη συνολικά δικαιούμενη κανονική άδεια για το έτος 2020.
Παράλληλα δόθηκε η δυνατότητα, το σχήμα αυτό να επαναλαμβάνεται κυκλικά για όσο διάστημα χρειαστεί, μέχρι τη λήξη του έκτακτου και προσωρινού αυτού μέτρου και, πάντα, κατ’ αναλογία με το δικαίωμα λήψης κανονικής άδειας [αρ. 4, παρ. 3 της από 11/03/2020 ΠΝΠ (Α΄ 55), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, σε συνδυασμό με την αριθμ. οικ.12339/404/12-03-2020 εγκύκλιο (ΑΔΑ: ΩΛΧΞ46ΜΤΛΚ-4Ε9) και την αριθμ. οικ.17787/520/08-05-2020 ΚΥΑ (Β΄ 1778)]
Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας
Μέτρα για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων στους χώρους εργασίας και την πρόληψη της διάδοσης του κορωνοϊού SARS-COV-2 κατά την άρση των περιοριστικών μέτρων.
Σκοπός της παρούσας εγκυκλίου είναι η καθοδήγηση τόσο των επιχειρήσεων των οποίων η λειτουργία, στο πλαίσιο της τρέχουσας πανδημίας, ανεστάλη ολικώς ή εν μέρει, όσο και αυτών που τελούν ήδη σε λειτουργία, ως προς τη λήψη ή τη διατήρηση ή/και βελτίωση ήδη υφιστάμενων μέτρων και πρακτικών πρόληψης και ελέγχου της διασποράς του κορωνοϊού SARS COV -2, προκειμένου αφενός να προστατευθεί η υγεία των εργαζομένων και του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου και αφετέρου να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη λειτουργία τους.
Τα παρακάτω μέτρα και συναφείς οδηγίες εκκινούν από τις βασικές αρχές και πρόνοιες του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, ιδίως δε του Κώδικα Νόμων για την Υγεία & Ασφάλεια των Εργαζομένων (ΚΝΥΑΕ), ν.3850/2010 (ΦΕΚ 84 Α΄), καθώς και τις οδηγίες και κατευθύνσεις του ΕΟΔΥ, της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας και αποφάσεις αρμοδίων φορέων, ιδίως δε της κ.υ.α. Δ1α/ΓΠ.οικ.27815/03.05.2020 (ΦΕΚ 1647 Β’). Επισημαίνεται ότι η νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων εφαρμόζεται, εφόσον δεν ορίζεται αλλιώς, σε όλες τις επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα και για κάθε εργαζόμενο που απασχολείται από τον εργοδότη με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, περιλαμβανομένων των ασκούμενων και μαθητευόμενων, σύμφωνα δε με αυτή ο εργοδότης υποχρεούται να διασφαλίζει την
υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας.
Β. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Σύμφωνα με τη νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, ο εργοδότης στο πλαίσιο των πάγιων υποχρεώσεων του και σε συνεργασία με τον Τεχνικό Ασφάλειας και τον Ιατρό Εργασίας (όπου προβλέπεται απασχόληση αυτού) οφείλει να εντοπίζει, να εκτιμά και να αξιολογεί τους κινδύνους στο χώρο εργασίας και να προβαίνει στη λήψη των κατάλληλων μέτρων πρόληψης και προστασίας. Η παρούσα εγκύκλιος και το συνημμένο «Έντυπο αυτό-αξιολόγησης επιχείρησης αναφορικά με τη λήψη μέτρων πρόληψης της διάδοσης του κορωνοϊού SARS-COV-2», έχουν σκοπό τον αντίστοιχο εντοπισμό, εκτίμηση, και αξιολόγηση του ειδικού κινδύνου που συνδέεται με τη διάδοση του κορωνοϊού SARS-COV-2, καθώς και τη λήψη των συναφών μέτρων πρόληψης για την ολοκληρωμένη προστασία των εργαζομένων, ώστε να επικαιροποιείται η γραπτή εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου που κάθε εργοδότης έχει υποχρέωση να διαθέτει.
2
Επισημαίνεται ο σημαντικός ρόλος του ιατρού εργασίας (σε όποιες επιχειρήσεις προβλέπεται η απασχόληση του) μέσω των θεσμικών υποχρεώσεων του για παροχή υποδείξεων και συμβουλών στον εργοδότη, στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους τους, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για τη σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων. Επίσης σημαντικό ρόλο στην παρούσα φάση διαδραματίζει ο θεσμός της διαβούλευσης του εργοδότη με τους εκπροσώπους των εργαζόμενων για θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, καθώς και τις
Επιτροπές Υγείας και Ασφάλειας των εργαζομένων ή και τους ίδιους τους εργαζόμενους όπου δεν υπάρχουν εκπρόσωποί τους, μέσω της ενθάρρυνσης για υποβολή σχετικών προτάσεων και της συστηματικής συνεργασίας για τη λήψη κι επίβλεψη αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης. Τονίζεται ότι τα μέτρα για την υγεία, την ασφάλεια και την υγιεινή κατά την εργασία σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγονται την οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων.Τα ειδικά μέτρα πρόληψης διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες: α) Οργανωτικά μέτρα, β) Μέτρα ατομικής
υγιεινής και μέσα ατομικής προστασίας, γ) Περιβαλλοντικά μέτρα καθώς και δ) Παρακολούθησης της υγείας των εργαζομένων (επισημαίνεται ότι οι τρεις πρώτες κατηγορίες μέτρων περιγράφονται αναλυτικά και στις Κατευθυντήριες Οδηγίες με τίτλο «Κορωνοϊός (SARS-CoV-2) Οδηγίες και μέτρα πρόληψης σε εργασιακούς χώρους» που εκδόθηκαν από κοινού με το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας (ΕΛΙΝΥΑΕ) και οι οποίες εξακολουθούν να ισχύουν).
Β1. Οργανωτικά μέτρα
Τα μέτρα θα πρέπει να λαμβάνονται σύμφωνα με τις γενικές αρχές πρόληψης των κινδύνων στην εργασία.
1. Τήρηση των απαιτήσεων «απόστασης», μέσω της λήψης οργανωτικών μέτρων. Οι θέσεις εργασίας, εφόσον είναι εφικτό, θα πρέπει να απέχουν μεταξύ τους ασφαλή απόσταση, καθώς επίσης θα πρέπει να αποφεύγεται ο συνωστισμός με την τήρηση της απαιτούμενης απόστασης μεταξύ εργαζομένων ή/και τρίτων και του προβλεπόμενου συνολικού αριθμού ατόμων ανά μονάδα επιφανείας, σύμφωνα με τις κατά περίπτωση (κλάδο οικονομικής δραστηριότητας) ειδικές οδηγίες/κατευθύνσεις του ΕΟΔΥ της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας και αποφάσεις αρμοδίων φορέων.
2. Για το σκοπό αυτό, οι επιχειρήσεις μπορούν να προβαίνουν σε μέτρα, όπως ενδεικτικά :
Εξέταση της εισαγωγής τρόπων οργάνωσης του χρόνου εργασίας, σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία, για τη σταδιακή προσέλευση και αποχώρηση των εργαζομένων, ώστε να περιοριστεί ο αριθμός των εργαζομένων που βρίσκονται στο χώρο εργασίας, αλλά και ο συνωστισμός στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Εξέταση της υιοθέτησης μεθόδων οργάνωσης της εργασίας, σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως εργασίας, στο βαθμό που αυτό είναι
οργανωτικά και τεχνικά εφικτό (π.χ. με χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, κ.λπ.).
Αναδιοργάνωση θέσεων εργασίας ή τροποποίηση παραγωγικής διαδικασίας ή λήψη τεχνικών μέτρων, στις περιπτώσεις που οι θέσεις εργασίας γειτνιάζουν μεταξύ τους ή με τις θέσεις πελατών
– εξυπηρετούμενων, συνεργατών κ.λπ., όπως π.χ. η τοποθέτηση προστατευτικών διαχωριστικών τύπου π.χ. Plexiglas, οριοθέτηση χώρου με ταινία, σήμανση στο έδαφος προς υπενθύμιση της
απαιτούμενης απόστασης ασφάλειας κ.λπ.
Πραγματοποίηση συνεργασιών και εκδηλώσεων (σεμινάρια, ημερίδες, συμπόσια κ.λπ.) με εναλλακτικούς τρόπους (όπως π.χ. τηλεφωνική επικοινωνία, e-mail, τηλεδιάσκεψη κ.λπ.) στον
βαθμό που είναι εφικτό. Στην περίπτωση που δεν είναι εφικτό οι συναντήσεις να γίνονται με τον ελάχιστο αριθμό ατόμων σε καλά αεριζόμενο χώρο και με τη μεγαλύτερη οικονομία χρόνου.
Ρύθμιση της πρόσβασης σε κοινόχρηστους χώρους όπως π.χ. χώροι διαλειμμάτων, ανάπαυσης, αποδυτήρια, λουτρά, τουαλέτες, χώροι εστίασης εντός της επιχείρησης, κ.λπ., με στόχο την
αποφυγή συνωστισμού και την τήρηση του κριτηρίου της ασφαλούς απόστασης. Στο πλαίσιο επαναλειτουργίας επιχείρησης που είχε ανασταλεί η λειτουργία της είτε με κρατική εντολή είτε
αυτοβούλως, και εφόσον απαιτείται η λήψη μέτρων αναδιοργάνωσης της εργασίας και αναδιάταξης των εργασιακών χώρων, αυτά πρέπει να έχουν υλοποιηθεί, κατά το δυνατόν, πριν την επάνοδο του συνόλου των εργαζομένων.
3
Ο εργοδότης υποχρεούται να επιβλέπει/ρυθμίζει την προσέλευση τρίτων (π.χ. πελατών, συνεργατών, διανομέων, κ.λπ.) στο χώρο εργασίας, ώστε να αποφεύγεται ο συνωστισμός και να εξασφαλίζεται η τήρηση των απαιτουμένων αποστάσεων και η χρήση μέσων προστασίας (π.χ. μάσκες), σύμφωνα με τις κατά περίπτωση ειδικές οδηγίες/κατευθύνσεις του ΕΟΔΥ της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας και αποφάσεις αρμοδίων φορέων.
3. Συνεχής ενημέρωση των εργαζομένων, με οποιοδήποτε πρόσφορο τρόπο, όπως π.χ. προφορική ενημέρωση, ανάρτηση αφισών, διαδικτυακά κ.λπ. Στο πλαίσιο της ενημέρωσης ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις απαιτούμενες ενέργειες των ίδιων των εργαζομένων σε περίπτωση ανάπτυξης ύποπτων συμπτωμάτων, όπως είναι η άμεση ενημέρωση του εργοδότη για την πρόληψη της διασποράς του SARS COV-2 και η προβλεπόμενη απομόνωση. Ειδικά για την περίπτωση επιστροφής εργαζομένων στηνεργασία η ενημέρωση γίνεται κατά την πρώτη ημέρα προσέλευσης.
4. Επιπλέον, συστήνεται η εν γένει κατά προτίμηση χρήση κλιμάκων και αποφυγή χρήσης ανελκυστήρων, καθώς και η συμμόρφωση σε σχετικές εξειδικευμένες οδηγίες του ΕΟΔΥ και αρμόδιων φορέων.
Β2. Μέτρα ατομικής υγιεινής και μέσα ατομικής προστασίας
Υποχρεώσεις εργοδοτών:
Θεωρείται απαραίτητο ο εργοδότης να λάβει μέτρα για την εφαρμογή ορθών πρακτικών ατομικής υγιεινής (τόσο από τους εργαζόμενους, όσο και από τους τρίτους) στο χώρο εργασίας, και να επιβλέπει τη συνεχή εφαρμογή τους, όπως:
Ενημέρωση και παρότρυνση των εργαζομένων και των τρίτων για συμμόρφωση με τις ορθές πρακτικές ατομικής και αναπνευστικής υγιεινής (πλύσιμο – καθαρισμός χεριών, κάλυψη μύτης και
στόματος κατά τη διάρκεια βήχα ή φταρνίσματος με χαρτομάντηλο κ.λπ.).
Παροχή κατάλληλων εγκαταστάσεων όπως νιπτήρες και απαιτούμενων υλικών – μέσων, όπως αντισηπτικά διαλύματα (σε μορφή υγρού, αφρού, γέλης, εμποτισμένα μαντηλάκια) στους
εργαζομένους και τοποθέτηση κατάλληλων μηχανισμών για αντισηψία των χεριών στις εξόδους/εισόδους και στους κοινόχρηστους χώρους της επιχείρησης, με έμφαση στις περιπτώσεις
που οι εργαζόμενοι έρχονται σε επαφή με το ευρύ κοινό.
Παροχή στους εργαζόμενους των κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) (μάσκες, κλπ), σύμφωνα με τις κατά περίπτωση ειδικές οδηγίες/κατευθύνσεις του ΕΟΔΥ, της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας και αποφάσεις αρμοδίων φορέων. Επισημαίνεται η ευθύνη του εργοδότη για την εκπαίδευση των εργαζομένων, για την ασφαλή χρήση και την επίβλεψη χρήσης των ΜΑΠ.
Υποχρεώσεις εργαζομένων:
Οι εργαζόμενοι θα πρέπει εφαρμόζουν ορθές πρακτικές ατομικής και αναπνευστικής υγιεινής:
Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, και οπωσδήποτε πριν και μετά από το φαγητό και μετά από επίσκεψη στην τουαλέτα. Εναλλακτικά, χρήση
αντισηπτικών με αλκοόλη.
Κάλυψη της μύτης και του στόματος κατά τη διάρκεια βήχα ή φταρνίσματος με χαρτομάντιλο / εναλλακτικά στο μέσα μέρος του αγκώνα.
Απόρριψη χαρτομάντιλων ή άλλων υλικών ατομικής υγιεινής ή μέσων που χρησιμοποιήθηκαν για την απολύμανση των επιφανειών εργασίας, σύμφωνα με τις οδηγίες της επιχείρησης.
Επιπλέον, στις υποχρεώσεις των εργαζομένων, συμπεριλαμβάνονται τα εξής:
Αποφυγή χειραψιών και γενικά στενής σωματικής επαφής.
Τήρηση απόστασης από τους συναδέλφους τους ή τρίτους, χρήση μάσκας και τήρηση τυχόν άλλων μέτρων βάσει των εκάστοτε και κατά περίπτωση σχετικών οδηγιών του ΕΟΔΥ, της Εθνικής
Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας και αποφάσεις αρμοδίων φορέων.
Ενημέρωση εργοδότη σε περίπτωση συμπτωματολογίας συμβατής με λοίμωξη COVID-19 ή επαφής με πιθανό ή επιβεβαιωμένο κρούσμα.
Β3. Περιβαλλοντικά μέτρα
Τα περιβαλλοντικά μέτρα θεωρούνται απαραίτητα για τον περιορισμό της διασποράς του ιού και
περιλαμβάνουν τα εξής:
τον επαρκή αερισμό των εργασιακών χώρων και την τακτική συντήρηση των συστημάτων εξαερισμού
– κλιματισμού. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο φυσικός αερισμός των χώρων.
τον καθαρισμό με απορρυπαντικά ή απολυμαντικά, τακτικά και οπωσδήποτε κατά την αλλαγή βάρδιας: o των υποδομών και των επιφανειών των χώρων εργασίας (δάπεδο, πόμολα, κουπαστές
διακόπτες, κ.λπ.) o των κοινόχρηστων χώρων όπως χώροι διαλειμμάτων – ανάπαυσης, αποδυτήρια, τουαλέτες, λουτρά κ.λπ. o του εξοπλισμού εργασίας καθώς και των εργαλείων, συσκευών και αντικειμένων που χρησιμοποιούνται (τηλέφωνα, πληκτρολόγια, τηλεχειριστήρια, ανελκυστήρες, ανυψωτήρες κ.λπ.).
την απολύμανση, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, χώρων όπου έχει εντοπιστεί πιθανό ή επιβεβαιωμένο κρούσμα της λοίμωξης COVID-19.
τη διάθεση και την τοποθέτηση σκεπαστών κάδων απορριμμάτων, όπου θα απορρίπτονται αμέσως μετά τη χρήση του τα ΜΑΠ μιας χρήσης, καθώς και τα μαντιλάκια, χειροπετσέτες ή άλλα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την απολύμανση των επιφανειών εργασίας, καθώς και είδη προσωπικής υγιεινής
το συχνό καθαρισμό των ενδυμάτων εργασίας (φόρμες, ποδιές κ.λπ.) και των συνήθων μέσων ατομικής προστασίας που χορηγούνται (κράνη και υποδήματα ασφαλείας, γυαλιά, μέσα προστασίας της ακοής, άρβυλα κ.λπ.), καθώς και την ασφαλή αποθήκευσή τους. Επισημαίνεται η μέριμνα για αυστηρά προσωπική χρήση των συνήθων ΜΑΠ.
Β4. Ειδικά μέτρα πρόληψης της διασποράς – Παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων Τα μέτρα αποσκοπούν στην προστασία των εργαζομένων από τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού εντός των
χώρων εργασίας και ιδίως αυτών που έχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή λοίμωξη COVID-19:
Σχεδιασμός διαδικασίας για τη διαχείριση ύποπτου κρούσματος στο χώρο εργασίας που περιλαμβάνει την ενημέρωση του εργοδότη, τη διαδικασία απομόνωσης, τη διαδικασία επικοινωνίας
με ιατρό / ΕΟΔΥ, την ενημέρωση των συναδέλφων και των τρίτων που ήρθαν σε επαφή με το ύποπτο κρούσμα, κ.λπ.
Προκειμένου να διασφαλίζεται στο μέγιστο δυνατό η προστασία της υγείας των εργαζομένων, ο εργοδότης λαμβάνει αυξημένα μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενους που, σύμφωνα με τις
οδηγίες και κατευθύνσεις του ΕΟΔΥ έχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή λοίμωξη COVID-19 (ευπαθείς ομάδες), καθώς και τους εργαζόμενους που νοσηλεύτηκαν για λοίμωξη COVID-19. Στα
μέτρα αυτά περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, η χωροταξική διευθέτηση, η αλλαγή θέσης εργασίας, η εξ αποστάσεως εργασία και κάθε άλλη, σύμφωνη με τις κείμενες διατάξεις και τις κατά περίπτωση ειδικές οδηγίες του ΕΟΔΥ, δυνατότητα. Επισημαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση και ιδίως όταν η επιχείρηση δεν έχει την υποχρέωση να απασχολεί ιατρό εργασίας, ο εργοδότης θα πρέπει να διαχειρίζεται τα εν λόγω θέματα με διακριτικότητα και εμπιστευτικότητα, διαφυλάσσοντας τα προσωπικά δεδομένα.
Μέριμνα θα πρέπει επίσης να ληφθεί από τον εργοδότη για την αντιμετώπιση των προβλημάτων εργασιακού άγχους και ψυχικής υγείας που ενδέχεται να προκύψουν σε εργαζόμενους, λόγω της παρούσας συγκυρίας.
