Ρύθμιση οφειλών: H εξυγίανση για μικρές επιχειρήσεις και νοικοκυριά αρχίζει την 1η Ιουνίου

Η διαδικασία εξυγίανσης αποτελεί συλλογική προπτωχευτική διαδικασία, που  αποσκοπεί στη διατήρηση, αξιοποίηση, αναδιάρθρωση και ανόρθωση της επιχείρησης υπό  την προϋπόθεση ότι πληρούται η αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών.

Μικρές επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και φυσικά πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα από την 1η Ιουνίου 2021 να ρυθμίσουν τις οφειλές τους προς τράπεζες, διαχειριστές δανείων, δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, είτε μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών ή μέσω της διαδικασίας της εξυγίανσης.

«Πρακτικός Οδηγός: Προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης» δημοσιεύτηκε και στην ηλεκτρονική σελίδα του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών από τη νομική συνεργάτη του επιμελητηρίου Σουζάνα Κλημεντίδη.

Δικαιούχοι είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα – οφειλέτες που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα με έδρα στην Ελλάδα ή που βρίσκονται σε παρούσα ή επαπειλούμενη αδυναμία εκπλήρωσης ληξιπρόθεσμων χρηματικών υποχρεώσεων στο σύνολό τους, ή απλώς υπάρχει πιθανότητα αφερεγγυότητάς τους.

Αρμόδιο δικαστήριο είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, το οποίο δικάζει με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας και οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε τακτικά ή έκτακτα ένδικα μέσα, εκτός αν ορίζεται αλλιώς.

Προϋποθέσεις

1. Συμφωνία Εξυγίανσης με πρωτοβουλία οφειλέτη:

– Αναγκαία η παροχή συναίνεσης των θιγόμενων πιστωτών, οι οποίοι εκπροσωπούν περισσότερο από το 50% των απαιτήσεων που έχουν ειδικό προνόμιο (υποθήκη, προσημείωση υποθήκης, ενέχυρο κ.α.) και περισσότερο από το 50% των λοιπών απαιτήσεων, σε κάθε περίπτωση όσων θίγονται από τη συμφωνία εξυγίανσης.

– Θεωρείται ότι δεν θίγεται η απαίτηση ενός πιστωτή όταν, κατά τη συμφωνία εξυγίανσης, δεν επηρεάζεται η νομική κατάσταση που είχε πριν από την επικύρωση της συμφωνίας εξυγίανσης.

– Ο υπολογισμός του ποσοστού πλειοψηφίας για τη συναίνεση των πιστωτών υπολογίζεται με βάση την Κατάσταση Πιστωτών, η οποία πρέπει να επισυνάπτεται στη συμφωνία, να συμπεριλαμβάνει όλους τους πιστωτές, ανεξαρτήτως προνομίων, που είχαν απαιτήσεις έστω και μη ληξιπρόθεσμες κατά του οφειλέτη και να έχει ημερομηνία όχι προγενέστερη των 3 ημερολογιακών μηνών από την ημερομηνία υποβολής της συμφωνίας στο δικαστήριο.

– δεν λαμβάνονται υπόψη οι πάσης φύσης απαιτήσεις υπό αίρεση.

2. Συμφωνία Εξυγίανσης με αποκλειστική πρωτοβουλία πιστωτών που συγκεντρώνουν την απαραίτηση πλειψηφία και χωρίς τη σύμπραξη του οφειλέτη, μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • εφόσον ο οφειλέτης βρίσκεται, κατά τον χρόνο σύναψης της συμφωνίας, σε παύση πληρωμών ή,
  • αν πρόκειται για κεφαλαιουχική εταιρία, εφόσον το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του οφειλέτη είναι κατώτερο του 1/10 του κεφαλαίου της εταιρείας, ή
  • εφόσον ο οφειλέτης δεν έχει υποβάλει προς καταχώρηση οικονομικές καταστάσεις 2 τουλάχιστον διαδοχικών χρήσεων, ή,
  • αν πρόκειται για εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις λύσης της.

3. Στην περίπτωση συναίνεσης οφειλέτη και σύμπραξης μετόχων (συνέλευση των μετόχων):

– Αν ο οφειλέτης είναι νομικό πρόσωπο, η συναίνεσή του στη συμφωνία εξυγίανσης παρέχεται αποκλειστικά με απόφαση της διοίκησης και όχι με απόφαση των εταίρων (ΓΣ), ακόμα και σε περίπτωση που σύμφωνα με το νόμο απαιτείται απόφαση εταίρων (π.χ αύξηση κεφαλαίου,, μεταβίβαση ακινήτου της εταιρίας).

– Αν απαιτείται κατ’ εξαίρεση σύμπραξη ή συναίνεση των εταίρων, το δικαστήριο έχει την ευχέρεια να διορίσει ειδικό εντολοδόχο, με την εξουσία να συγκαλέσει γενική συνέλευση και να  ασκήσει το δικαίωμα παράστασης και ψήφου εκείνων των μετόχων ή εταίρων του οφειλέτη που δεν συμπράττουν.

– Οι μη συμπράττοντες μέτοχοι ή εταίροι διατηρούν δικαίωμα αποζημίωσης έναντι της εταιρίας και των πιστωτών, σε περίπτωση που στο πλαίσιο διαγνωστικής δίκης αποδειχθεί ότι μετά την εκκαθάριση θα απέμενε υπολειμματική αξίωσή τους

4. Συναίνεση δημόσιου και δημόσιων φορέων:

– Το δημόσιο, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, δημόσιες επιχειρήσεις και φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, συναινούν στη σύναψη συμφωνίας εξυγίανσης με μόνη την υπογραφή της συμφωνίας.

– Θεωρείται ότι συναινούν ακόμα κι αν δεν υπογράψουν τη συμφωνία, σε περίπτωση που πληρούνται οι ακόλουθες προυποθέσεις:

α) όταν η βεβαιωμένη βασική οφειλή προς αυτά κατά τον χρόνο υπογραφής της συμφωνίας εξυγίανσης δεν υπερβαίνει το ποσό των 15.000.000 ευρώ,

β) όταν βεβαιώνεται από έκθεση εμπειρογνώμονα ότι δεν θα περιέλθουν σε χειρότερη θέση ως προς τις απαιτήσεις τους κατά τον χρόνο υπογραφής της συμφωνίας, από τη θέση στην οποία θα περιέρχονταν σε περίπτωση πτώχευσης, και

γ) όταν σύμφωνα με έκθεση εμπειρογνώμονα, οι βεβαιωμένες απαιτήσεις τους είναι ποσό μικρότερο από το σύνολο των απαιτήσεων των ιδιωτών πιστωτών.

Η συμφωνία εξυγίανσης

Η συμφωνία εξυγίανσης μπορεί να έχει ως αντικείμενο οποιαδήποτε ρύθμιση αφορά στην οικονομική κατάσταση (ενεργητικό ή παθητικό) του οφειλέτη. Ο νόμος προβλέπει ειδικότερα τις κάτωθι ρυθμίσεις:

  1. Απεριόριστη μεταβολή των όρων των υποχρεώσεων του οφειλέτη προς το σύνολο των πιστωτών, συμπεριλαμβανομένων  και τρεχουσών ή συναφθεισών ρυθμίσεων με φορείς του δημοσίου ή φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης.(π.χ. μεταβολή χρόνου εκπλήρωσης, μεταβολή επιτοκίου κ.α.),
  2. Κεφαλαιοποίηση υποχρεώσεων του οφειλέτη με έκδοση μετοχών κάθε είδους ή κατά περίπτωση εταιρικών μεριδίων,
  3. Ρύθμιση των σχέσεων των πιστωτών μεταξύ τους μετά την επικύρωση της συμφωνίας (ενδεικτικά δυνατότητα αποποληρωμής μιας κατηγορίας πιστωτών μόνο εφόσον ικανοποιηθεί πλήρως μια άλλη κατηγορία, ρύθμιση θεμάτων διοίκησης της επιχείρησης του οφειλέτη μετά την κεφαλαιοποίηση απαιτήσεων των πιστωτών),
  4. Μείωση απαιτήσεων έναντι του οφειλέτη,
  5. εκποίηση περιουσιακών στοιχείων ή μέρους τους, καταβολή επιπλέον ποσών σε περίπτωση καλυτέρευσης της οικονομικής θέσης του οφειλέτη,
  6. Ανάθεση διαχείρισης της επιχείρησης του οφειλέτη σε τρίτο με βάση οποιαδήποτε έννομη σχέση περιλαμβανομένης ενδεικτικά της εκμίσθωσης ή της σύμβασης διαχείρισης,
  7. Μεταβίβαση επιχείρησης (ή μέρους της) σε τρίτο,
  8. Αναστολή ατομικών και συλλογικών διώξεων των πιστωτών,
  9. Λήψη ενδιάμεσης ή νέας χρηματοδότησης,
  10. Διορισμός προσώπου που θα επιβλέπει την εκτέλεση τω όρων της συμφωνίας.
  11. Καταβολή συμπληρωματικών ποσών προς εξόφληση απαιτήσεων σε περίπτωση βελτίωσης της οικονομικής θέσης του οφειλέτη

Διαδικασία δικαστικής επικύρωσης

Η συμφωνία εξυγίανσης συνάπτεται με ιδιωτικό έγγραφο [εκτός αν οι υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται απαιτούν σύνταξη δημοσίου εγγράφου (π.χ. τροποποίηση καταστ. ΕΠΕ)] και συνοδεύεται από επιχειρηματικό σχέδιο, ενώ σε καμία περίπτωση δεν ισχύει αν δεν επικυρωθεί από το δικαστήριο (εκτός αν κατά τη βούληση των συμβαλλομένων το σύνολο ή μέρος των όρων της ισχύουν μεταξύ τους και χωρίς την επικύρωση κατά τις διατάξεις του κοινού δικαίου), σύμφωνα με τα παρακάτω:

– Κατάθεση αίτησης επικύρωσης στο Πολυμελές Πρωτοδικείο της περιφέρειας του οποίου ο οφειλέτης έχει το κέντρο των κύριων συμφερόντων του, είτε από τους πιστωτές (όταν δεν υπάρχει σύμπραξη οφειλέτη), είτε από τον οφειλέτη.

Απαραίτητα τυπικά στοιχεία είναι η ταυτότητα του οφειλέτη, οικονομικά στοιχεία (ενεργητικού-παθητικού), περιγραφή των μερών και των απαιτήσεων που επηρεάζονται, κατηγορίες πιστωτών, περιγραφή των όρων της προτεινόμενης ρύθμισης.

Συνοδευτικά έγγραφα είναι:

  • Συμφωνία, χρηματοοικονομικές καταστάσεις, κατάσταση πιστωτών, βεβαιώσεις χρεών προς το Δημόσιο ή και άλλα έγγραφα κατά περίπτωση
  • Έκθεση εμπειρογνώμονα, η οποία περιέχει οικονομική ανάλυση της συνδρομής των όρων της συμφωνίας, καθώς και βεβαίωση για την εγκυρότητα των στοιχείων της κατάστασης πιστωτών (Ουσιαστικά αναλύει στον δικαστή οικονομικές προϋποθέσεις βιωσιμότητας του οφειλέτη).
  • Ειδικά στην περίπτωση που η συμφωνία συνάπτεται χωρίς τη σύμπραξη οφειλέτη, συνυποβάλλεται και αίτηση πτώχευσης, η οποία αν δεν υποβληθεί συνεπάγεται το απαράδεκτο της αίτησης επικύρωσης, σε περίπτωση που ο οφειλέτης βρίσκεται ήδη σε παύση πληρωμών.

Στη συνέχεια η διαδικασία έχει ως εξής:

  1. Η αίτηση επικύρωσης συζητείται εντός διμήνου από της υποβολή της.
  2. Στη σχετική συζήτηση κλητευεται υποχρεωτικά τουλάχιστον 20 μέρες πριν ο οφειλέτης, στην περίπτωση που η συμφωνία συνήφθη με αποκλειστική πρωτοβουλία των πιστωτών, άλλως η συζήτηση είναι απαράδεκτη
  3. Η αίτηση δημοσιοποιείται εντος 5 ημερών στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας. Αν είναι γνωστή η ηλεκτρονική διεύθυνση των θιγόμενων μερών, ο αιτών οφείλει να ειδοποιήσει εντός 20 ημερών από τη δημοσιοποίηση και όχι αργότερα από 2 ημέρες πριν τη συζήτηση της αίτησης.
  4. Επιπλέον, δύναται να παρέμβει προφορικά οποισδήποτε έχει έννομο συμφέρον και ιδίως εκπρόσωπος των εργαζομένων, ενώ ο δικαστής δύναται να κλητεύσει οποιοδήποτε πρόσωπο, εφόσον το κρίνει απαραίτητο.
  5. Εφόσον υπάρχουν απαιτήσεις προς το δημόσιο και άλλους δημόσιους φορείς, διατάσσεται υποχρεωτικά η κλήτευσή τους.

Αποτελέσματα κατάθεσης της αίτησης

Από την κατάθεση της αίτησης μέχρι την έκδοση απόφασης και για διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 4 μήνες, ισχύουν για τον οφειλέτη (με δυνατότητα επέκτασης και για τον εγγυητή ή συνοφειλέτες) τα εξής:

  • Αυτόματη αναστολή ατομικών και συλλογικών μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης απαιτήσεων που έχουν γεννηθεί μέχρι την έκδοση απόφασης. Συνεπώς επιτρέπεται κατάθεση-εκδίκαση αγωγών ή απλή επίδοση διαταγής πληρωμής.
  • Αναστολή δυνατότητας λήψης ασφαλιστικών μέτρων ( (κατάσχεση, προσημείωση, αφαίρεσης ή μετακίνησης κινητών πραγμάτων της επιχείρησης)
  • Απαγόρευση διάθεσης ακινήτων και εξοπλισμού της επιχείρησης του οφειλέτη
  • Αναστολή προθεσμιών και παραγραφής των απαιτήσεων των πιστωτών, καθώς και των δικαιωμάτων των εγγυητων και συνοφειλετών
  • Ενδεχομένως και απαγόρευση (με δικαστική απόφαση) καταγγελίας συμβάσεων
  • Απαγόρευση συμψηφισμού απαιτήσεων που γεννήθηκαν πριν την κατάθεση της αίτησης.

Επικύρωση συμφωνίας

Το δικαστήριο επικυρώνει τη συμφωνία εφόσον έχει υπογραφεί από τον οφειλέτη και τις απαιτούμενες πλειοψηφίες των πιστωτών ή μόνο από τους πιστωτές (σε περίπτωση που δεν υπάρχει σύμπραξη οφειλέτη).

Αν δεν υπάρχουν οι απαραίτητες πλειοψηφίες, η συμφωνία επικυρώνεται όταν:

  • Έχει εγκριθεί από πιστωτές που εκπροσωπούν περισσότερο από το 60% του συνόλου των απαιτήσεων κατά του οφειλέτη και περισσότερο από το 50% των απαιτήσεων με ειδικό προνόμιο
  • Οι θιγόμενοι πιστωτές που δεν έχουν συναινέσει, έχουν ευνοικότερη μεταχείριση σε σχέση με άλλους πιστωτές που δεν έχουν προτεραιότητα
  • Καμία κατηγορία θιγόμενων μερών δεν μπορεί να λάβε αξία μεγαλύτερη της συνολικής απαίτησής της προς τον οφειλέτη
  • Ειδικά για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, η συμφωνία πρέπει να έχει προταθεί από τον οφειλέτη ή να εξασφαλίζεται η συναίνεσή του,

Επιπλέον απαιτείται σε κάθε περίπτωση:

  • Πιθανολόγηση της βιωσιμότητας της επιχείρησης και της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών από τη συμφωνία
  • Η μη ύπαρξη δόλου ή μη παραβίαση αναγκαστικού δικαίου, ιδίως του δικαίου του ανταγωνισμού
  • Ισότιμη μεταχείριση όλων των πιστωτών
  • Συναίνεση οφειλέτη ή έλλειψη παρέμβασης μέχρι τη συζήτηση της αίτησης επικύρωσης κατά της αποδοχής της (στις περιπτώσεις που η συμφωνία υπογράφεται αποκλειστικά από τους πιστωτές), ή παρέμβαση χωρίς απόδειξη της χειροτέρευσης της νομικής και οικονομικής του κατάστασης.

Το Δικαστήριο δεν επικυρώνει όταν:

  • Δεν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις
  • Πιθανολογείται ότι με τη συμφωνία εξυγίανσης θα εξακολουθεί να υπάρχει παύση πληρωμών, οπότε και κηρύσσει την πτώχευση, αν έχει ήδη κατατεθεί σχετική αίτηση.

Σημειώνεται ότι προβλέπεται η δυνατότητα τριτανακοπής κατά επικύρωσης από μη διάδικο (30μέρες από δημοσίευση σε μητρώο).

Αποτελέσματα επικύρωσης της αίτησης

Τα αποτελέσματα επικύρωσης της αίτησης είναι:

  • Δέσμευση του συνόλου των πιστωτών, ακόμη κι εκείνων των οποίων οι απαιτήσεις δεν έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία, εφόσον έχοουν γεννηθεί μέχρι την έκδοση της απόφασης.
  • Περιορισμός των υποχρεώσεων των εγγυητών ή συνοφειλετών μέχρι το ποσό της απαίτησης που ρυθμίζεται, μόνο με συναίνεση πιστωτών.
  • Ευθύνη οφειλέτη απέναντι σε εγγυητή ή συνοφειλέτη, σε περίπτωση που ικανοποίησαν απαιτήσεις πιστωτών (δικαίωμα αναγωγής).
  • Επαναφορά της δυνατότητας εκδοσης επιταγών.
  • Αναστολή ποινικής δίωξης για τα εγκλήματα έκδοσης ακάλυπτης επιταγής και καθυστέρησης καταβολής οφειλών προς ασφαλιστικά ταμεία παύει να ισχύει, εφόσον οι σχετικές πράξεις τελέστηκαν πριν από την υποβολή της αίτησης επικύρωσης.
  • Ενημερότητα των ρυθμιζόμενων οφειλών προς το Δημόσιο και Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.
  • ‘Αρση κατασχέσεων (εφόσον αυτό προβλέπεται στη συμφωνία)
  • Η συμφωνία εξυγίανσης αποτελεί εκτελεστό τίτλο.

‘Αλλες δυνατότητες

Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης επικύρωσης, υπάρχει δυνατότητα έφεσης μόνο από τον αιτούντα. Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα τροποποίησης της επικυρωθείσας συμφωνίας εξυγίανσης (αίτηση μεταρρύθμισης), εφόσον υπάρχει μεταγενέστερη συμφωνία όλων των μερών και σχετική έκθεση εμπειρογνώμονα. Κατά τη διαδικασία αυτή επιτρέπεται μόνο παρέμβαση, ενώ κατά της απόφασης που απορρίπτει την αίτηση επιτρέπεται έφεση μόνο από τον αιτούντα και όχι τριτανακοπή.

Πηγή: ethnos.gr

Πόσο κόστισε στα νοικοκυριά η πανδημία

Σε ποια κατάσταση βρίσκονται τώρα τα οικονομικά των νοικοκυριών. Πάνω από τα 150 δισ. ευρώ ο καθαρός χρηματοοικονομικός πλούτος αλλά παραμένει «ευάλωτο» το 50% των συμπολιτών μας.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει πως μεγάλο τμήμα των πολιτών είναι χρηματοοικονομικά ευάλωτο και πως θα πρέπει να υπάρξει προσοχή προκειμένου να αποφευχθούν ανεπιθύμητα φαινόμενα στην μετά Covid εποχή.

Ειδικότερα, η ΤτΕ επισημαίνει μεν πως οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών ήταν στο τρίτο τρίμηνο του 2020 μειωμένες κατά 29% σε σύγκριση με αυτές του 2010 (κατά 24% λόγω αποπληρωμής χρεών και κατά 5% λόγω διαγραφών), ωστόσο επικαλείται μελέτη του 2018 που αναφέρει ότι το 50% των νοικοκυριών είναι «χρηματοοικονομικά ευάλωτο», δηλαδή έχει μικρή ικανότητα να αντεπεξέλθει σε μια αιφνίδια οικονομική διαταραχή.

Έτσι, όπως αναφέρεται στην Ετήσια Έκθεση της TτΕ, «ο προσωρινός χαρακτήρας των μέτρων στήριξης της οικονομίας αποτελεί πρόκληση για τα νοικοκυριά. Η σταδιακή επαναφορά πληρωμής των υποχρεώσεων, ενδεχομένως με ευνοϊκότερους όρους όπου κρίνεται απαραίτητο, θα βοηθήσει τα νοικοκυριά να αντιμετωπίσουν την πρόκληση αυτή».

Πώς όμως επηρεάστηκαν τα οικονομικά των νοικοκυριών από την πανδημία; Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται στην Ετήσια Έκθεση του διοικητή της TτΕ:

  • Ο χρηματοοικονομικός πλούτος των νοικοκυριών (μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις, αμοιβαία κεφάλαια, ασφαλιστικά προϊόντα, κ.λπ.) μετά από μια μεγάλη άνοδο το 2019, βρέθηκε στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2020 μειωμένος κατά 8,4% σε σχέση με την αρχή της ίδιας χρονιάς. Η υποχώρηση αυτή προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από την πτώση στην οποία υποχρεώθηκαν οι μετοχικές αξίες. Ωστόσο, ενώ ηTτΕ μένει στα στοιχεία του τρίτου περυσινού τριμήνου, όλα δείχνουν πως από τότε μέχρι σήμερα ο χρηματοοικονομικός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών έχει διογκωθεί σημαντικά, τόσο μέσα από τις αυξημένες καταθέσεις (στοιχεία TτΕ έως και Ιανουάριο του 2021), όσο και από την πορεία των τιμών των μετοχών (π.χ. ο Γενικός Δείκτης του ΧΑ από τις 631,51 μονάδες της 1ης/10/2020 κυμαίνεται πλέον στις 880 μονάδες).
  • Οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών (κυρίως προς τράπεζες και funds που έχουν αγοράσει δάνεια) έχουν μεν μειωθεί από 150 δισ. ευρώ του 2010 περίπου στα 107 δισ. ευρώ το τρίτο τρίμηνο του 2020, ωστόσο αντιστοιχούν στο 89,9% του διαθέσιμου εισοδήματος και στο 42,9% του χρηματοοικονομικού τους πλούτου.
  • Ο καθαρός χρηματοοικονομικός πλούτος των νοικοκυριών (χρηματοοικονομικός πλούτος μείον υποχρεώσεις) υπολογίζεται στο τέλος του τρίτου περυσινού τριμήνου γύρω στα 150 δισ. ευρώ (μειωμένος κατά 8,5% σε σχέση με την αρχή του έτους), ωστόσο όλα δείχνουν πως έχει ανακάμψει σημαντικά από τον Οκτώβριο του 2020 έως σήμερα.
  • Με βάση τα στοιχεία του 2018, το 50% των νοικοκυριών είναι χρηματοοικονομικά ευάλωτο, σε σύγκριση με το 31,9% που είναι το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωζώνη.
  • Οι καταθέσεις αυξήθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Σύμφωνα με την TτΕ, «η άνοδος αυτή βελτιώνει τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των νοικοκυριών και αναμένεται να τροφοδοτήσει σημαντικό μέρος της ανάκαμψης της οικονομίας, μέσω της ενίσχυσης των καταναλωτικών και επενδυτικών δαπανών, μόλις υποχωρήσει η εν εξελίξει πανδημία».

Πηγή: euro2day.gr

Προσωρινές φοροελαφρύνσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε τρεις φάσεις

Έκτακτη ρύθμιση για τα τεκμήρια διαβίωσης, τι θα γίνει με το ποσοστό της επιστρεπτέας προκαταβολής

Aπό τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο θα ξεδιπλωθούν οι κυβερνητικές κινήσεις στο μέτωπο των προσωρινών φοροελαφρύνσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις λόγω των παρενεργειών που προκαλεί στα εισοδήματα η πανδημία. Σε πρώτη φάση, πριν από την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων θα οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις και τα τεκμήρια, ενώ στη συνέχεια μετά τις φορολογικές δηλώσεις θα αποφασιστεί εάν θα υπάρξει στοχευμένη παρέμβαση για τη μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης. Τον Οκτώβριο στο προσχέδιο του προϋπολογισμού θα συμπεριληφθεί η αναστολή και για το 2022 της εισφοράς αλληλεγγύης για τον ιδιωτικό τομέα και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.

Ειδικότερα:

1. Όσον αφορά στα τεκμήρια, το υπουργείο Οικονομικών εξετάζει παρεμβάσεις για να αποτρέψει τις φορολογικές επιβαρύνσεις που θα προκύψουν για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις που είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται λόγω της πανδημίας. Το μέτρο θα  είναι στοχευμένο και θα αφορά εργαζόμενους που ήταν σε αναστολή εργασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα το 2020 και λάμβαναν την αποζημίωση ειδικού σκοπού των 534 ευρώ τον μήνα, επαγγελματίες με σημαντική πτώση τζίρου και επιχειρήσεις που έλαβαν επιστρεπτέα προκαταβολή. Οι εργαζόμενοι που έλαβαν αποζημίωση ειδικού σκοπού δεν θα πληρώσουν καθόλου φόρο, ενώ με τα ποσά της αποζημίωσης ειδικού σκοπού θα μπορούν να καλύψουν τα τεκμήρια διαβίωσης, εφόσον φυσικά οι τεκμαρτές δαπάνες διαβίωσης είναι σχετικά μικρές. Αν οι τεκμαρτές δαπάνες είναι υψηλές και μέχρι το 2020 καλύπτονταν οριακά με το πραγματικό εισόδημα, φέτος, που το εισόδημα θα είναι χαμηλότερο, θα υπάρξει πρόβλημα.

Πιο δύσκολη είναι η κατάσταση με το ποσοστό της μη επιστρεπτέας προκαταβολής που θα μπορεί να αξιοποιηθεί για κάλυψη των τεκμηρίων διαβίωσης. Και αυτό γιατί στο υπουργείο Οικονομικών προσπαθούν να βρουν λύση μέσω ενός αλγόριθμου με βάση τον οποίο θα υπολογιστεί το ποσοστό της μη επιστρεπτέας προκαταβολής, που θα μπορεί να καλύπτει τα τεκμήρια. Σύμφωνα με πηγή του οικονομικού επιτελείου, μόνο ένα μέρος του ποσού της επιστρεπτέας μπορεί να θεωρηθεί ως εισόδημα και να χρησιμοποιηθεί για κάλυψη των τεκμηρίων. Το υπόλοιπο ποσό της επιστρεπτέας θεωρείται ότι καλύπτει υποχρεώσεις και έξοδα της επαγγελματικής δραστηριότητας. Πέρυσι, περισσότεροι από 2 εκατομμύρια φορολογούμενοι έπεσαν στην παγίδα των τεκμηρίων και φορολογήθηκαν για επιπλέον εισόδημα ύψους άνω των 6,4 εκατ. ευρώ.

2. Αναφορικά με τις ηλεκτρονικές αποδείξεις, τα στοιχεία που διαθέτουν στο Γενικό Λογιστήριο δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των φορολογουμένων δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα με τις e-δαπάνες που όφειλε να κάνει για να καλύψει το εισόδημά του. Ωστόσο, όπως αναφέρουν πηγές του οικονομικού επιτελείου, θα υπάρξουν παρεμβάσεις προκειμένου να μην επιβαρυνθούν όσοι τις έχουν ανάγκη. Σύμφωνα με πληροφορίες, δύο είναι τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι: η μείωση του ορίου του 30% επί του εισοδήματος των φορολογούμενων ή το «πάγωμα» του έξτρα φόρου 22% για τους πληττόμενους που δεν κατάφεραν το 2020 να καλύψουν το 30% του εισοδήματος με δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν με ηλεκτρονικό χρήμα. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» αφού ολοκληρωθεί η επεξεργασία των στοιχείων για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές του 2020 και σε κάθε περίπτωση πριν ξεκινήσει η διαδικασία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, η οποία αναμένεται μετά τα μέσα Απριλίου.

 

Πηγή: imerisia.gr

Νέα μέτρα για επιχειρήσεις και νοικοκυριά ανακοίνωσε ο Υπουργός Οικονομικών

Την εξειδίκευση των μέτρων στήριξης που εξήγγειλε την περασμένη Παρασκευή ο πρωθυπουργός, καθώς και ενισχύσεις σε συγκεκριμένους κλάδους, ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας.

Αναλυτικά τα μέτρα, όπως αυτά ανακοινώθηκαν από τον Υπουργό:

«1ον. Όλες οι επιχειρήσεις των οποίων η λειτουργία βρίσκεται σήμερα σε αναστολή με εντολή δημόσιας αρχής, όπως είναι η εστίαση, τα γυμναστήρια, οι επιχειρήσεις του πολιτισμού, του αθλητισμού και άλλοι κλάδοι, καθώς και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό και στις μεταφορές – κλάδοι οι οποίοι πλήττονται ιδιαίτερα από την υγειονομική κρίση – δικαιούνται υποχρεωτική πλήρη απαλλαγή από την καταβολή ενοικίου στα επαγγελματικά τους ακίνητα και για τον μήνα Μάρτιο.
Στις επιχειρήσεις που θα λάβουν πλήρη απαλλαγή ενοικίων για τον μήνα Μάρτιο συμπεριλαμβάνεται και το λιανεμπόριο.
Οι ιδιοκτήτες – φυσικά πρόσωπα που εκμισθώνουν ακίνητα στις επιχειρήσεις αυτές, θα αποζημιωθούν από τον Κρατικό Προϋπολογισμό με το 80% του μηνιαίου συμφωνημένου μισθώματος, ενώ οι ιδιοκτήτες – νομικά πρόσωπα θα αποζημιωθούν με το 60% του μηνιαίου συμφωνημένου μισθώματος.
Ισχύει η πρόβλεψη για μείωση ενοικίου κατά 40% στους υπόλοιπους πληττόμενους κλάδους, για όλο το 1ο τρίμηνο του 2021, καθώς και στην πρώτη κατοικία των εργαζομένων που βρίσκεται σε αναστολή η σύμβαση εργασίας τους και στη φοιτητική κατοικία των παιδιών τους.
Το κόστος, για το μήνα Μάρτιο, διαμορφώνεται στα 70 εκατ. ευρώ.

2ον. Σε ό,τι αφορά τους ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι σηκώνουν – με αίσθημα κοινωνικής ευθύνης – ένα σημαντικό οικονομικό βάρος, μέχρι σήμερα:
– Συμψηφίστηκαν, σε 227.887 περιπτώσεις, φορολογικές οφειλές ύψους 42,8 εκατ. ευρώ.
– Καταβλήθηκε, σε 176.404 ΑΦΜ, αποζημίωση ύψους 19,3 εκατ. ευρώ για τον μήνα Νοέμβριο.
Επίκειται:
– Ολοκλήρωση της διαδικασίας, μέσα στο Φεβρουάριο, για εκκρεμότητες συμψηφισμών παρελθόντων μηνών, είτε λόγω διόρθωσης δηλώσεων δικαιούχων είτε λόγω απόρριψης άλλων αιτήσεων.
– Ολοκλήρωση της διαδικασίας αποζημίωσης για το μήνα Νοέμβριο, τις προσεχείς ημέρες, με δεδομένο ότι περίπου 25.000 αιτήσεις δεν έχουν υποβάλει έγκυρο αριθμό IBAN λογαριασμού.
– Καταβολή αποζημίωσης για το μήνα Δεκέμβριο, μετά τα μέσα Φεβρουαρίου.
– Έναρξη της διαδικασίας δήλωσης από ιδιοκτήτες – μέχρι την επόμενη εβδομάδα – για τον μήνα Ιανουάριο, ώστε αρχές Μαρτίου να πληρωθεί και αυτός ο μήνας.
Υπενθυμίζεται ότι τα ποσά αποζημίωσης που καταβάλλονται στους λογαριασμούς των δικαιούχων είναι αφορολόγητα και ακατάσχετα.
Τα δε ποσά μισθωμάτων που δεν εισπράττονται για όλη την περίοδο από τον Μάρτιο και μετά, δεν αποτελούν εισόδημα και δεν υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος και σε εισφορά αλληλεγγύης.

3ον. Παρατείνεται η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ στον καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά, στις μεταφορές, στους κινηματογράφους και στις θεατρικές παραστάσεις, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2021.
Στον μειωμένο συντελεστή υπάγονται όλες οι μεταφορές προσώπων και των αποσκευών τους, δηλαδή κάθε είδους μεταφορά προσώπων, όπως χερσαίες ή εναέριες, οι οποίες πραγματοποιούνται με εισιτήριο για τον επιβάτη.
Επίσης περιλαμβάνονται οι μεταφορές προσώπων που γίνονται με τουριστικά λεωφορεία και με ταξί.
Επιπλέον, παρατείνεται η μείωση του ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
Το επιπρόσθετο κόστος διαμορφώνεται στα 125 εκατ. ευρώ.

4ον. Καταβάλλεται, μέσα στην εβδομάδα, το υπόλοιπο ποσό του 5ου κύκλου της Επιστρεπτέας Προκαταβολής.
Υπενθυμίζεται ότι έως σήμερα, τις τελευταίες μόλις ημέρες, καταβλήθηκε πάνω από 1 δισ. ευρώ σε 344.885 επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, αφού σήμερα κλείνει και η σχετική πλατφόρμα, εκκρεμεί η πληρωμή περίπου 200 εκατ. ευρώ σε 15.000 επιχειρήσεις, οι περισσότερες από τις οποίες είναι νέες επιχειρήσεις, μετά την προσθήκη που πρόσφατα έκανε το Υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να συμπεριληφθούν και αυτές.
Μέσα στην εβδομάδα, και για λίγες μόνο ημέρες, θα δοθεί η δυνατότητα διόρθωσης της δήλωσης ΦΠΑ για τα πρακτορεία ΟΠΑΠ, ώστε να ενταχθούν στην επιστρεπτέα προκαταβολή όσα από αυτά έως σήμερα απορρίφθηκαν και παρουσιάζουν πτώση τζίρου.

Παράλληλα, προκειμένου να επισπευσθεί η ενίσχυση της ρευστότητας των κλάδων που πλήττονται περισσότερο από τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, ο 6ος κύκλος της Επιστρεπτέας Προκαταβολής διαχωρίζεται σε δύο κύκλους, τον 6ο και τον 7ο, και η συνολική χρηματοδότηση αυξάνεται στο 1,5 δισ. ευρώ.
Ο 6ος κύκλος, με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος περίπου στα 500 εκατ. ευρώ, θα αφορά την απώλεια τζίρου μόνο του μηνός Ιανουαρίου.
Η υποβολή αιτήσεων ενδιαφέροντος θα ξεκινήσει μέχρι την επόμενη Δευτέρα, και οι ενισχύσεις θα χορηγηθούν τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου.
Καθώς η ενίσχυση αφορά έναν μήνα, το κατώτατο όριο ενίσχυσης για τους κλάδους που δεν παραμένουν κλειστοί με κρατική εντολή, ανέρχεται στα 500 ευρώ και το μέγιστο ύψος ενίσχυσης στα 50.000 ευρώ.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες χωρίς εργαζόμενους θα λάβουν από 500 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με την πτώση των εσόδων τους.
Ειδικά για την εστίαση και τους κλάδους που παρέμεναν κλειστοί στα τέλη Ιανουαρίου, το κατώτατο ύψος ενίσχυσης θα ανέρχεται στα 1.000 ευρώ για επιχειρήσεις χωρίς εργαζόμενους, 2.000 ευρώ για επιχειρήσεις με 1 έως 5 εργαζόμενους, 4.000 ευρώ για επιχειρήσεις με 6 έως 20 εργαζόμενους και 8.000 ευρώ για επιχειρήσεις με περισσότερους από 20 εργαζόμενους.
Το 50% της ενίσχυσης δεν επιστρέφεται, υπό τον όρο διατήρησης του αριθμού των εργαζομένων έως την 31η Ιουλίου 2021.

Με τα σημερινά δεδομένα, ο 7ος κύκλος, με δημοσιονομικό κόστος περίπου στο 1 δισ. ευρώ, θα αφορά την απώλεια τζίρου ολόκληρου του 1ου τριμήνου του 2021, όπου θα συνυπολογιστούν τα ποσά που δόθηκαν στον 6ο κύκλο.
Η καταβολή της ενίσχυσης θα γίνει εντός Απριλίου.
Και πάλι θα υπάρχουν αυξημένα κατώτατα ποσά για την εστίαση και τις επιχειρήσεις που παραμένουν κλειστές με κρατική εντολή εντός Φεβρουαρίου.
Το 50% της ενίσχυσης δεν θα επιστρέφεται.

Έτσι, η συνολική ένεση ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις, μέσω του επιτυχημένου μέτρου της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, προβλέπεται να αγγίξει τα 3 δισ. ευρώ μέσα στο πρώτο τετράμηνο του έτους, και συνολικά τα 8,5 δισ. ευρώ από την αρχή της υγειονομικής κρίσης.

5ον. Μέχρι αύριο, στις 10.00 το πρωί, μπορούν οι 24.000 δικαιούχοι του επιδόματος θέρμανσης, που δεν είχαν δηλώσει το ΙΒΑΝ τους στο myTaxisnet, να το κάνουν, για να κατατεθεί στον τραπεζικό τους λογαριασμό το σχετικό ποσό.
Ήδη 3.000 εξ αυτών το έπραξαν, μέσα στο Σαββατοκύριακο.
Η πίστωση του ποσού στους συγκεκριμένους δικαιούχους θα πραγματοποιηθεί αύριο το απόγευμα.
Μέχρι σήμερα, έχουν αποπληρωθεί 355.314 δικαιούχοι, δηλαδή το 94% όσων πραγματοποίησαν αγορές μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2020, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά τα 42 εκατ. ευρώ.

Έτσι, το συνολικό κόστος των μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί ή σήμερα ανακοινώνονται, για το πρώτο τρίμηνο του έτους, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για εργαζόμενους και ανέργους, των αναστολών υποχρεώσεων και άλλων παρεμβάσεων, διαμορφώνεται πλέον στα 5,9 δισ. ευρώ».

 

Πηγή: ΕΕΑ

ΕΛΣΤΑΤ: 3,9 δισ. ευρώ έχασαν τα νοικοκυριά το 2ο τρίμηνο λόγω πανδημίας

Το δεύτερο τρίμηνο του 2020, το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) μειώθηκε κατά 11,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους.

Δραματικές ήταν οι επιπτώσεις της πανδημίας  στα νοικοκυριά καθώς η μείωση του εισοδήματος οδήγησε σε καθίζηση των καταναλωτικών δαπανών.  Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σύμφωνα με τα οποία  το δεύτερο τρίμηνο του 2020, το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) μειώθηκε κατά 11,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, από 32,83 δισ. ευρώ σε 28,96 δισ. ευρώ.

Μείωση κατά 3,87 δισ. ευρώ (από 32,83 δισ. ευρώ σε 28,96 δισ. ευρώ) ή κατά 11,8% σημείωσε το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά το β’ τρίμηνο εφέτος σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Παράλληλα, η τελική καταναλωτική δαπάνη μειώθηκε κατά 4,1 δισ. ευρώ (από 32,5 δισ. ευρώ σε 28,4 δισ. ευρώ) ή κατά 12,7%. Ωστόσο, το ποσοστό αποταμίευσης, που ορίζεται ως η ακαθάριστη αποταμίευση προς το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα, ήταν 1,9% το β’ τρίμηνο του 2020, έναντι 0,9% το β’ τρίμηνο του 2019.

Από τα στοιχεία για τους τριμηνιαίους μη χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς θεσμικών τομέων που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ, προκύπτουν επίσης τα εξής:

 

*Οι ιδιωτικές επενδύσεις (ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου) του τομέα των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών ανήλθαν στο ποσό των 2,1 δισ. ευρώ. Το ποσοστό των επενδύσεων του τομέα που ορίζεται ως οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου προς την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, ήταν 16,3% έναντι 18,5% το β’ τρίμηνο του 2019.

*Στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών καταγράφηκε έλλειμμα 2,03 δισ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 0,09 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το β’ τρίμηνο του 2019. Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών μειώθηκαν κατά 5,36 δισ. ευρώ ή κατά 5,36%, ενώ οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών μειώθηκαν κατά 7,31 δισ. ευρώ ή κατά 7,3%.

*Ο τομέας της Γενικής Κυβέρνησης παρουσίασε καθαρή λήψη δανείων 4,8 δισ. ευρώ, έναντι καθαρής χορήγησης δανείων 0,3 δισ. ευρώ το β’ τρίμηνο του 2019. Επιπρόσθετα καταγράφηκε πλεόνασμα στο εξωτερικό ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων, τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων ύψους 0,63 δισ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 0,71 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το β’ τρίμηνο πέρυσι. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, η συνολική οικονομία παρουσίασε καθαρή λήψη δανείων 1,4 δισ. ευρώ β’ το δεύτερο τρίμηνο του 2020, ενώ το αντίστοιχο περυσινό τρίμηνο η καθαρή χορήγηση δανείων ανέρχονταν σε 0,62 δισ. ευρώ.

Όπως σημειώνει η ΕΛΣΤΑΤ, τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα είναι προσωρινά και αντανακλούν τις επιπτώσεις στο ΑΕΠ της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων που τέθηκαν σε ισχύ. Ενώ, αναφορικά με τα μέτρα για τα διάφορα είδη δαπανών του κράτους, διάφορες νομοθετικές ρυθμίσεις κυρώθηκαν μετά το τέλος του α’ τριμήνου 2020 και οι ταμειακές πληρωμές που αντιστοιχούν σε αυτά τα μέτρα πραγματοποιούνται κατά την περίοδο μετά το α’ τρίμηνο. Παράλληλα, τα στοιχεία αναμένεται να αναθεωρηθούν, όταν καταρτιστούν και ανακοινωθούν τα προσωρινά στοιχεία για το γ’ τρίμηνο 2020 με βάση επικαιροποιημένα πρωτογενή στοιχεία που θα έχουν καταστεί διαθέσιμα (π.χ. τριμηνιαίοι μη χρηματοοικονομικοί λογαριασμοί Γενικής Κυβέρνησης, τριμηνιαίοι εθνικοί λογαριασμοί, κ.λπ.). Επιπλέον, δεν έχει ενσωματωθεί η αναθεώρηση των ετήσιων εθνικών λογαριασμών με έτος βάσης το 2015, εργασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.