Ο πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) κ. Γιώργος Καββαθάς μιλάει για τα τεχνικά επαγγέλματα, εξηγεί τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν σε μια περίοδο ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, και παραθέτει τις δράσεις της συνομοσπονδίας σχετικά με την ενίσχυσή τους.
Του κ. Γιώργου Καββαθά*
Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις αποτελούν την ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας (συνιστούν το 99,6% του συνόλου των ελληνικών επιχειρήσεων), ξεπερνώντας σε αριθμό τις 800.000. Μια μεγάλη μερίδα των επιχειρήσεων αυτών σχετίζεται με τα τεχνικά επαγγέλματα και δραστηριοποιείται σε κλάδους τεχνολογικής αιχμής.
Οι επιχειρήσεις αυτές, όπως γενικότερα συμβαίνει και με τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, αντιμετωπίζονται με άνισους όρους σε σχέση με τους μεγαλύτερους οικονομικούς παίκτες. Η ανισότητα αυτή, μάλιστα, εντείνεται μέσα σε περιόδους κρίσης αλλά και ραγδαίων αλλαγών. Η σημερινή πραγματικότητα δεν αποτελεί δυστυχώς εξαίρεση. Αντιθέτως, πρόκειται για μια εποχή στην οποία μεταξύ άλλων η τεχνολογία αναπτύσσεται διαρκώς και με πολύ γρήγορους ρυθμούς, ενώ η αγορά εργασίας μετασχηματίζεται.
Στις συνθήκες αυτές, τα τεχνικά επαγγέλματα βρίσκονται μπροστά σε πολύ σημαντικές προκλήσεις, που θέτουν υπό αμφισβήτηση μέχρι και την επιβίωσή τους. Αρχικά, οι νέες τεχνολογίες, όπως η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη, και η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται συνεχώς, καθιστούν αναγκαία την επανεκπαίδευση και τη συνεχή αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων.
Πέραν του παράγοντα της τεχνολογικής ανάπτυξης, κρίσιμο είναι και το ζήτημα της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού αλλά και της γήρανσης του εργατικού δυναμικού, που δυσχεραίνουν και περιπλέκουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Οι συνταξιοδοτήσεις έμπειρων τεχνιτών και επαγγελματιών δημιουργούν ένα κενό γνώσης και δεξιοτήτων που είναι πολύ δύσκολο να καλυφθεί. Σημαντική πρόκληση συνιστά και η συνολική υποβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και ειδικότερα των επαγγελματικών λυκείων.
Παρ’ όλα αυτά, παράλληλα με τις παραπάνω προκλήσεις, διαφαίνονται και ορισμένες προοπτικές για τα τεχνικά επαγγέλματα. Ειδικότερα, η ζήτηση για εξειδικευμένους τεχνίτες έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο και είναι υψηλότερη σήμερα από ποτέ. Η ανάπτυξη σχεδίων για «έξυπνες πόλεις», η ενεργειακή μετάβαση και η στροφή προς τη βιώσιμη ανάπτυξη δημιουργούν νέες ευκαιρίες. Συνάμα, τα τεχνικά επαγγέλματα προσφέρουν εργασιακή ασφάλεια και είναι ανθεκτικά στην αυτοματοποίηση, καθώς προϋποθέτουν δεξιότητες πρακτικής εφαρμογής, κριτικής σκέψης και επίλυσης προβλημάτων. Ακόμη, η ενσωμάτωση της τεχνολογίας δύναται να καταστήσει ελκυστικότερα τα επαγγέλματα αυτά για τη νέα γενιά.
Με δεδομένες λοιπόν αυτές τις συνθήκες και τη συνύπαρξη δύο συγκρουόμενων δυναμικών, το μέλλον των ειδικοτήτων αυτών εξαρτάται από την ανάγκη ενίσχυσης της τεχνικής εκπαίδευσης, αλλά και από την ανάδειξη της αξίας και της σημασίας των επαγγελμάτων αυτών. Παράλληλα απαιτούνται και σημαντικά βήματα όσον αφορά τη θεσμική κατοχύρωση των τεχνικών ειδικοτήτων.
Η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζει τα τεχνικά επαγγέλματα πολύπλευρα, εστιάζοντας στη θεσμική εκπροσώπηση, στην κατάρτιση και στην προώθηση των συμφερόντων των επαγγελματιών του κλάδου.

Δράσεις της ΓΣΕΒΕΕ
Ενδεικτικές άλλωστε της υποστήριξης της ΓΣΕΒΕΕ προς τον κλάδο είναι οι παρακάτω δράσεις:
- Η ενεργή συμμετοχή της στο διάλογο με την πολιτεία και με τους αρμόδιους φορείς, για τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τα τεχνικά επαγγέλματα.
- Η κατάθεση προτάσεων για τη βελτίωση του νόμου περί αδειοδότησης, τη θεώρηση των επαγγελματικών αδειών και την αντιμετώπιση γραφειοκρατικών προβλημάτων.
- Η υλοποίηση προγραμμάτων κατάρτισης για τις ανάγκες των τεχνικών επαγγελμάτων, μέσω του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) και του Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΚΕΚ) της ΓΣΕΒΕΕ.
- Η διενέργεια ερευνών και μελετών από το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για την παρακολούθηση των τάσεων, των προκλήσεων και των αναγκών σε δεξιότητες, αλλά και των προοπτικών στα τεχνικά επαγγέλματα.
- Η υποστήριξη μοντέλων επαγγελματικής εκπαίδευσης που βασίζονται στη μαθητεία. Η ΓΣΕΒΕΕ προκρίνει, μάλιστα, ως ιδανικά τα μοντέλα επαγγελματικής εκπαίδευσης που βασίζονται στη μαθητεία, αναγνωρίζοντας ότι οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις αποτελούν ιδανικό περιβάλλον για την εκπαίδευση νέων τεχνιτών.
- Η δημιουργία του Εργαστηρίου Πρόγνωσης και Παρακολούθησης Αλλαγών Επαγγελμάτων, που είναι μια ερευνητική πρωτοβουλία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, με κύριο στόχο τη συστηματική παρακολούθηση και πρόγνωση των αλλαγών που συντελούνται στο παραγωγικό και επιχειρηματικό περιβάλλον της Ελλάδας.
- Η ανάπτυξη επαγγελματικών περιγραμμάτων (ολοκληρωμένων μελετών για κάθε επάγγελμα) που αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία δομείται ολόκληρο το σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τεχνικό τομέα.
- Η συνολική υποστήριξη των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων μέσω των διαρκών προσπαθειών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και την αντιμετώπιση οικονομικών προκλήσεων, ενισχύοντας έτσι και την βιωσιμότητα των τεχνικών επαγγελματιών, που στη πλειονότητά τους διθέτουν μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Στήριξη των τεχνικών ειδικοτήτων
Εν κατακλείδι, η Γενική Συνομοσπονδία Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών, Εμπόρων Ελλάδος θα συνεχίσει με μεγαλύτερη ένταση να στηρίζει τους κλάδους των τεχνικών επαγγελμάτων, επενδύοντας στην ενίσχυση των δεξιοτήτων, στη βελτίωση της τεχνικής εκπαίδευσης και στη δημιουργία συνθηκών που ευνοούν την ανανέωση και τη βιωσιμότητά τους.
Σε μια περίοδο έντονων μετασχηματισμών και αυξημένων προκλήσεων, στόχος παραμένει η ουσιαστική θωράκιση των τεχνικών ειδικοτήτων, ώστε να ανταποκριθούν στις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας και να διασφαλίσουν ένα σταθερό πλαίσιο, αλλά και μέλλον με προοπτικές.

*Ο κύριος Γιώργος Καββαθάς είναι πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ).